Mukâtil B. Süleyman’ın Zeydî Ve Mürciî Oluşu Meselesi

OpenAlex Türkçe

Hz. Peygamber sonrasinda eserleri ve gorusleriyle Islam dusuncesinin gelismesine katkida bulunan bilim adamlarindan biri de Mukâtil b. Suleyman’dir. Mukâtil, ilim cevrelerince Kur’an’i butunuyle tefsir eden ilk mufessirlerden biri olarak kabul edilmektedir. O, tefsirinin yani sira kaleme aldigi diger eserlerle kelam, hadis, fikih gibi disiplinlerin gelisimine de katkida bulunmustur. Islami konulardaki bazi yorumlari, kendisine atfedilen asilsiz gorusler sebebiyle ismi, kendilerini merkeze alip diger insanlari, grup ve firkalari buna gore tasnif edenler; kendilerine yakinlik ve uzakliga gore onlari konumlandirmaya calisanlar tarafindan bid‘at mezheplerle beraber anilmistir. Bu tur olumsuz ithamlara maruz kalan sadece kendisi de degildir. Islam tarihinde Ebu Hanife ve Imam Mâturidi gibi pek cok bilim adami hakkinda da bu tur mesnetsiz ve olumsuz yakistirmalar yapilmistir. Mukâtil, bazi ayetlere getirdigi yorumlarda Hz. Ali’yi on plana cikarmistir. Buradan hareketle Zeydilik ile itham edilmistir. Imanla ilgili kimi goruslerinden dolayi da Murci olarak nitelendirilmistir. Bize gore onun hakkindaki bu tur olumsuz ithamlar onun hakkindaki on yargili degerlendirmeler ve goruslerine butuncul degil parcaci yaklasilmasindan kaynaklanmaktadir. Objektif bir bakis acisiyla degerlendirilseydi Murci ve Sii-Zeydi olmasindan ziyade sunni oldugu sonucuna ulasilabilirdi.