Recaizade Ekrem'in Araba Sevdası Romanının Yazılış Süreci

Türkçe

Bu makale, Araba Sevdası’nı Recaizade Ekrem’in şiirleriyle birlikte okuyup romanla şiirler arasındaki kurgusal benzerliklerden hareketle, romanın yazılış süreciyle ilgili bir değerlendirmeyi içermektedir. Recaizade’nin şair olarak en üretken olduğu yıllarda yazdığı bazı şiirler, romanın epizotlar hȃlinde şiir olarak tasarlandığını düşündürmektedir. Başka bir deyişle, Recaizade şiiri bir roman taslağı gibi kullanmıştır. Özellikle 1875 yılında yazılan ve hikȃye etmeye uygun bir şiir ile 1880’lerde yazılan bazı şiirler romanla akrabalıkları açısından dikkat çekicidir. Recaizade’nin eserleri metinler arası okumaya elverişlidir. Ekrem kendinden intihal yapar gibi aynı ifadeleri, imajları veya hayalleri eserlerinde tekrar kullanmaktan çekinmemiştir. Bu, Ekrem’de adeta bir yazma yöntemidir. Zemzeme’nin ikinci cildinde yer alan birkaç şiir ileride yazılacak olan bir hikȃye taslağı olarak sunulmaktadır. Söz konusu şiirlerdeki ȃşıklık hȃli, Araba Sevası’nda Bihruz’un aşk yüzünden düştüğü durumla benzemektedir. Bunun yanı sıra, romanda olayların gidişatını belirleyen “araba”, “kitap” gibi kavramlarla, ȃşığın sevgilide görmek istediği marifet, asalet gibi özellikler romanla ilişki kurmaya müsait olan bu şiirlerde de başattır.