Hitit Tıp Metinlerinde Hemolakriya

Türkçe

Amaç: MÖ ikinci binyılda Anadolu’da ilk siyasi birliği sağlayarak bir imparatorluk kurmuş olan Hititler, çivi yazılı tabletlerde idari, anlaşmalar, fallar gibi pek çok konudan bahsetmiştir. Bu konulardan birisi de tıp ile ilgili metinlerdir. Çalışmamızda, tıp metinleri kapsamında, alan içinden daha önce farklı uzmanlarca filolojik olarak değerlendirilmiş KUB 8.36 numaralı metni ele alacağız. Bir semptom listesi niteliğindeki metinde geçen bir ifade, çalışmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. Metinde, modern tıbbın keşiflerinden biri olan “hemolakriya” olgusuna dair bir bulgu sunduğunu düşündüğümüz ifadelere yer verilmektedir. Çalışmamızda, metni filolojik olarak analiz etmenin yanında mevcut durumu modern tıp bilgileriyle değerlendirerek teşhis etmek amacında olacağız. Yöntem: Çalışmamızda, çivi yazılı metni filolojik olarak analiz etmenin yanı sıra, modern tıp bilgisi kapsamında da değerlendirerek gerek çevirisine, gerekse içeriğinin anlaşılmasına katkıda bulunarak, daha kapsamlı bir şekilde ifade edilmeye çalışılacaktır. Ayrıca, çivi yazılı belgede bahsi geçen rahatsızlığın olası bağlantıları da araştırılacaktır. Bulgular: Metinde genel bir ifade ile bahsedilen “gözden kan gelmesi” ifadesinin incelenerek, bulgunun genelden özele aktarımı verilecektir. Sonuç: Metinde geçen “bir insanın gözlerinden kan akması” ifadesi, tek başına bir hastalığın tanımlanmasını güçleştirmektedir. Ortaya çıkan sonuç, bu hastalığı tanımlamada disiplinler arası çalışmanın önemini göstermektedir. Bu çalışmayla, Hitit tıp metninde geçen ifadenin hastalık mı? bir bulgu mu? olduğunun ortaya konulmasının yanı sıra ifadenin teşhisiyle, Hitit tıp literatürüne yeni bir bilgi kazandırmıştır.