Rodos Adası’nda Para Vakıfları

Türkçe

Vakıflar ,Osmanlı Devleti’nde kuruluş döneminden beri fethedilen bölgelerde ve çeşitli mevkilerde ele geçen yerlerin İslamlaşması adına Müslümanlar tarafından meydana getirilmiştir. Bu kurumların oluşturulmasında İslami amaçlarla hayır düşüncesi hakim olmuş, meydana getirilen vakıf eserleriyle şehirlerdeki birçok belediye hizmetine devlet masraf yapmadan sahip olmuştur.Adada bir yıl süreyle hizmet veren cami,mescit,medrese,su yolu,kuyu gibi farklı unsurları barındıran birçok sosyal vakfın içeriği açıklanmıştır. İmam ,hatip, müzezzin,müderris, mütevvellli gibi dini hizmetli ve görevlilerin maaşları bu hayırsever kişilerin kurduğu vakıflar aracılığıyla verilmiştir. Ada üzerinde ağa,sultan, şeyh, efendi, bey ünvanına sahip ümera ve ülemadan oluşan kurucular yanında; normal reaya arasından şahısların kurduğu vakıflara yer verilmiştir. Toplam 61 adet vakfın 48 ‘i reaya tarafından kurulmuştur. Defterden vakıfların genel ihtiyaçlarının nasıl karşılandığını ; bazı vakıfların şahıslara borç verdiğini ,bazılarının da çeşitli mezheplere ait tarikat ve şehylere ücret ayırdığını izleyebildik.Vakıfların bazılarının tarikatlarla olan bağlantıları görülmüştür. Murat Baba (Reis )’in Bektaşi olduğunu Evliya Çelebi’nin verdiği bilgilerden öğreniyoruz. Makalemizde Rodos Adası üzerinde Osmanlı döneminde bir finansman kaynağı olarak 61 adet vakfın ne şekilde hizmet verdiği, mütevellisi ve harcama kalemleri,borçları ve gelir kalemleri açıklanarak, vakfın ada üzerinde meydana getirdiği kültürel ve sosyal yapının işlevi üzerinde durulmuştur