Berlin Batı Afrika Konferansı ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Konferanstaki Tutumu (1884-1885)

OpenAlex · Türkçe

Afrika kıtası, 15. yüzyılda Avrupa devletlerinin dikkatini çeken bir coğrafya idi. 19. yüzyıla kadar gelen uzun süreç içerisinde devletler arası rekabet kıyı kesimleri yanında iç kesimlere doğru kaymaya başladı. Bu süreçte, askeri ve sivil keşif kolları, seyyahlar, bilim insanları ve misyonerlerin önemli katkıları oldu. Bu faaliyetlerin zirveye ulaştığı dönemde, kıtanın geleceğinde bir dönüm noktası olan ve serbest ticaret, kölelik, misyonerlik ve yeni işgal prensipleri gibi konuları içeren Berlin Batı Afrika Konferansı (15 Kasım 1884-26 Şubat 1885) düzenlendi. Makalede, arşiv belgeleri ışığında Afrika’nın geleceği ve sınırlarının çizilmesi hususunda önemli etkisi olan konferans ve Osmanlı İmparatorluğu’nun konferanstaki tutumu incelenmektedir. Osmanlı yönetimi, davet edilmemesine rağmen konferansa katılma yönünde diplomatik temaslarda bulundu. Ardından katılmasında bir engelin olmadığı sonucuna varılarak Almanya tarafından davet edildi. Müzakereler sırasında sınırlar, Müslüman nüfusun dini haklarının korunması ve hâkimiyet alanları üzerindeki konularda etkin bir politika yürüttü. Konferansta alınan kararlar uzun vadede hem kıtayı hem de Osmanlı egemenlik alanlarını etkiledi.