Atatürk Döneminde Ağır Sanayi Sorunsalı

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmada, Atatürk döneminde ağır sanayi sorunsalı özelinde Türkiye ekonomisinin bir kesiti ‘ekonomi-politik’ açıdan incelenmektedir. Söz konusu sorunsal, ağır sanayiye geçişi engelleyen tarihsel ve maddi koşullarla ilgilidir. Bu koşullar ağır olduğu içindir ki, ağır sanayiye dayalı kalkınma süreci tıkanıp durmuş ve beklenen ‘mucize’ gerçekleşmemiştir. Atatürk dönemi bir Batılılaşma dönemi olabilir, fakat bir ağır sanayi dönemi değildir. Çünkü Atatürk döneminde ağır sanayinin kendisi yoktu fakat bunun için yoğun bir özlem ve irade vardı. Ancak iradeyi harekete geçiren yeterli para-sermaye olmayınca ve bu da denk bütçe disipliniyle birleşince, o irade de işlevsiz kalmaktaydı. Ağır sanayicilik, faydacı olarak kabul edilen Atatürk’ün kalkınma modelinin bir bileşeniydi; fakat kendi tarihsel koşulları içinde zayıf bir bileşen olarak kaldı. Bu dönem, Tek Parti ve Milli Şef’in karşıt savı olarak 1950’lilerde on yıl iktidarını sürdüren bir siyasal yelpazeye büyük bir esin ve deneyim kaynağı oldu.