İslam Öncesi Arabistan'da Tarım

Türkçe

Arap Yarımadası, günümüzde çöl iklimi ve engebeli yeryüzü şekilleri itibariyle tarımsal faaliyetlerden uzak bir coğrafya olarak düşünülmektedir. Oysaki antik dönemde Arabistan’da insanların temel geçim vasıtalarından biri tarım idi. Bu makalede, Arap Yarımadası’nda İslâm öncesi dönemde tarımsal hayatın durumu ele alınmıştır. Eski çağlarda Arabistan halkının tarım faaliyetlerinde kaydettikleri ilerlemeleri gösteren belge, yazıt ve yapı kalıntıları bulunmaktadır. Ayrıca Kur’an-ı Kerim’de pek çok âyet, Arapların İslâm öncesi dönemdeki tarım hayatına ve bu coğrafyada yetiştirilen çeşitli ürünlere işaret etmektedir. Hz. Peygamber’in hadislerinde de konuyla ilgili örnekler vardır. Makalede İslâm öncesi dönemde Arabistan’ın hangi bölgelerinde ne tür ürünlerin yetiştirildiği, ürünlerin yaygınlık durumu, çiftçilerin toplumsal konumu, ekim-dikim yapılan araziler ve çeşitleri, arazilerin işletilme biçimleri, tarımsal üretimde kullanılan sulama sistemleri, tarım aletleri ve dağlık bölgelerde yapılan teras tarımı hakkında bilgiler verilmiştir. Arabistan’ın tarımsal anlamda en gelişmiş yerinin Güney Arabistan olduğu vurgulanırken Hicaz’da da belirli yerlerde tarımsal üretimin olduğu açıklanmıştır. Sonuç olarak elde edilen bilgiler, tarımın İslâm öncesi Araplarında önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir.