Türkiye’de SGK’nın Sağlık Harcamalarının Sürdürülebilirliği İçin Hastane Başvuru ve Maliyet Projeksiyonları (2012–2030)

Türkçe

Bu araştırmanın amacı, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) finansmanını sağladığı hastanelere gelecekte yapılacak başvuru sayılarını ve bu başvuruların maliyetlerini tahmin etmektir. Çalışmanın evrenini SGK’nın finansmanını sağladığı ikinci ve üçüncü basamak Sağlık Bakanlığı hastaneleri, üniversite hastaneleri ve anlaşmalı özel hastaneler oluşturmaktadır. 2012–2024 dönemini kapsayan çalışma verileri SGK’nın veri uygulamasından elde edilmiştir. 2012–2030 yıllarına yönelik tahminler doğrusal regresyon analizi, Prophet ve SARIMA yöntemleriyle yapılmıştır. Geçmiş dönemlere ilişkin tahminler gerçek verilerle kıyaslanarak modellerin güvenilirliği değerlendirilmiştir. Hastanelere talebin artış eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Başvuru sayılarında COVID-19 pandemisinin etkisi dikkat çekmiştir. Modeller farklı sonuçlar vermekle birlikte, 2030 yılına kadar toplam başvuru sayılarında artış olacağı öngörülmüştür. Hastanelerin toplam fatura tutarları dalgalı bir seyir izlemiş olup, 2022–2024 döneminde dramatik bir artış yaşanmıştır. Tahminler de fatura tutarlarının artacağını göstermektedir. SARIMA modeli mevsimsel desenleri ve uzun vadeli eğilimleri daha güçlü biçimde yakalayabilmiş; Prophet kısa vadeli dalgalanmaları tahmin etmede etkili olmuş; doğrusal regresyon ise daha sınırlı bir performans sergilemiştir. Çalışma, sağlık hizmetleri talebine yönelik öngörülerin sürdürülebilir finansman ve kaynak planlaması açısından kritik öneme sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, SGK’nın mali sürdürülebilirliği konusunda politika yapıcılara kanıta dayalı bilgi sunmaktadır. Bu kapsamda, sağlık hizmetleri talebine yönelik tahminlerin istatistiksel modeller ile sosyo-demografik bilgiler ve dışsal faktörleri harmanlayan metodolojilerle yapılması önerilmektedir.