Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) Olan Öğrencilere Yemek Yapma Becerilerinin Öğretiminde Sabit Bekleme Süreli Öğretimin Etkililiği

Türkçe

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylerin gelişim özellikleri ve yeterlikleri normal gelişim gösteren bireylerden farklılık göstermektedir. Bu bireylerin yaşadıkları toplumda diğer bireyler tarafından kabul görmeleri ve başkalarına bağımlı olmadan yaşamaları günlük yaşam becerileri (yemek yapma, yiyecekleri koruma, temizlik yapma, giysilerin bakımı, ütü yapma, görünüşü düzeltme, telefonla iletişim, konuk ağırlama, yatak düzeltme becerileri gibi) konusunda bilgi beceri ve alışkanlıkları yerine getirmeleriyle yakından ilişkilidir. OSB’li bireyler, çoğunlukla, normal gelişim gösteren bireylerin kendi kendilerine öğrendikleri günlük yaşam becerilerini sistemli öğretim almadan öğrenememektedirler. Bu nedenle, günlük yaşam becerilerini öğretmek OSB’li bireylere sağlanan eğitim hizmetlerinin amaçlarından birisi olarak belirtilmektedir. Bu amaçtan yola çıkılarak, bu araştırmada OSB’li öğrencilere yemek yapma becerilerinin öğretiminde sabit bekleme süreli öğretim yönteminin etkililiğini belirlemek hedeflenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Edirne ilindeki bir özel eğitim okuluna devam eden yaşları 18, 21, 21 olan üç OSB’li öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada tek-denekli araştırma modellerinden yoklama denemeli denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni, öğrencilerin yemek yapma becerilerinden puding yapma becerisini gerçekleştirme düzeyleridir. Araştırmanın bağımsız değişkeni ise, sabit bekleme süreli öğretim yöntemine dayalı olarak hazırlanan öğretim programının uygulanmasıdır. Araştırmada öğrencilere ilişkin belirlenen hedef beceride, başlama, genelleme başlama, öğretim, izleme ve genelleme verilerinin toplanması için veri kayıt formları hazırlanmıştır. Araştırma sonucunda deneklerin üçünün de belirlenen beceriyi hedeflenen ölçüt düzeyinde edindikleri, bu beceriyi uygulama sona erdikten sonra da kullanmaya devam ettikleri ve farklı araç ve kişilere genelledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğrencilerin anneleri ve öğretmenleri ile yapılan görüşmeler sonucunda, bu becerinin öğretiminden memnun oldukları yönünde bilgiler elde edilmiştir.