GÜNEY MARMARA HAVZASI’NDA SWAT+ MODELİ İLE HİDROLOJİK MODELLEME

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmada, SWAT+ hidrolojik modelinin ve SWAT+ Toolbox yazılımının Güney Marmara Havzası'ndaki performansı araştırılmaktadır. Hidrolojik modeller, hidrolojik döngüyü ve ilgili süreçleri analiz etmek için karmaşık havza yapılarını basitleştiren, su havzalarında etkili yönetim için kullanılan önemli araçlardır. Hidrolojik modeller, su yönetiminden hidrolojik araştırmalara kadar geniş bir uygulama alanına sahiptir. Hidrolojik modellerin özellikle son yıllarda kuraklık, taşkın, iklim değişikliği ve arazi kullanım değişikliği gibi nehir akımları ve diğer hidrolojik parametreler üzerindeki etkileşimini inceleyen çalışmalarda sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışmada SWAT modelinin gelişmiş versiyonu olan SWAT+ ve SWAT+ Toolbox Türkiye özelinde uygulanmıştır; temel SWAT modeli Türkiye’de yaygın olarak kullanılsa da Swat+ modeli Türkiye'de henüz uygulanmamıştır. Bu araştırmanın temel amacı, SWAT+ ve SWAT+ Toolbox'ın Güney Marmara Havzası'ndaki performansını istatistiksel göstergeler kullanarak değerlendirmektir. Meteoroloji, toprak özellikleri, topoğrafya ve arazi kullanımı gibi havzadaki çeşitli faktörler hakkında ayrıntılı veri gerektiren SWAT+ hidrolojik modeli Güney Marmara havzasında başarıyla uygulanmıştır. SWAT+ modeli, SWAT modeline göre daha gelişmiş ve esnek olacak şekilde tasarlanmış olup, model dosyalarında herhangi bir ek değişiklik yapmadan kalibrasyon işleminin entegre bir şekilde yürütülmesine olanak sağlayan SWAT+ Toolbox'ın, model kurulumunda önemli avantajlar sağladığını görülmüştür. Araştırmada, modelin performansının hem kalibrasyon döneminde (NSE 0,596) hem de doğrulama döneminde (NSE 0,516) kabul edilebilir seviyenin üzerinde olduğunu, PBIAS değerlerine göre ise kalibrasyon döneminde modelin hafif yüksek tahmine (PBIAS %1,74) ve doğrulama döneminde düşük tahmine (PBIAS %-9,64) işaret ettiğini görülmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de SWAT+ modelinin ve SWAT+ Toolbox'ın temel SWAT modeline benzer başarısını ortaya koyan ilk çalışmadır. SWAT+ modelinin sağladığı esneklik ve ek işlevler, Türkiye'deki hidrolojik modelleme çalışmalarına katkı sağlayacaktır. Bulgular, SWAT+ modelinin Türkiye'deki hidrolojik çalışmalarda başarıyla kullanılabileceğini göstermektedir.