Geleceğin Meslekleri Üzerine Verilen Eğitimin Öğrencilerin Kariyer Kaygıları ve Akademik Motivasyonları Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

İngilizce (OpenAlex)

Teknolojinin ve yapay zekânın hızla gelişmesi, meslekleri ve iş dünyasını köklü biçimde dönüştürmüş ve yeni iş kollarının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu değişim, bireylerin bilinçli bir şekilde kariyer planlaması yapabilmesi için yapay zekânın iş dünyasında yarattığı etkileri anlamalarını zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda, bu araştırmada lise öğrencilerinin hem kendilerine hem de gelecekte önemi artması beklenen mesleklere yönelik farkındalıklarını geliştirmeyi amaçlayan bir kariyer destek programı tasarlanmıştır. Programın amacı, öğrencilerin kendi ilgi, değer ve yeteneklerini değerlendirmeleri ve özellikle yapay zekânın hızla etkilediği iş dünyasına ve yeni ortaya çıkan iş ve meslek kollarına ilişkin farkındalıklarını artırmaktır. Tek gruplu ön test-son test yarı deneysel araştırma deseninin kullanıldığı çalışmada, program sekizi kadın, yedisi erkek olmak üzere toplam 15 lise öğrencisine uygulanmıştır. Programın öğrencilerin kariyer kaygısını azaltmada ve akademik güdülenmelerini artırmada etkili olup olmadığı analiz edilmiştir. Bulgular, uygulanan programın öğrencilerde kariyer kaygısını azalttığını ancak öğrencilerin akademik güdülenmelerinde anlamlı bir istatistiksel farklılığa yol açmadığını ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar yapay zekanın şekillendirdiği iş dünyasına ve geleceğin mesleklerine yönelik farkındalığı artırmayı ve öğrencilerin kendi ilgi, değer ve yeteneklerine uygun şekilde gelecek vizyonlarını belirlemelerine yardımcı olmayı amaçlayan bu programın öğrencilerin kariyer gelişimleri için etkili olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla öğrencilerin kariyer gelişimlerine yardımcı olmak için gerek resmi eğitim kurumlarında gerekse özel eğitim kurumlarında ilgili programın uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.