KURGUSAL MEMORATLARIN GELENEKSEL MEMORATLARLA MUKAYESESİ

Türkçe

Memoratlar olağanüstü varlıklarla ilişkili olarak yaşanan bireysel tecrübe anlatılarıdır. Sözlü kültürde oldukça yaygın bir şekilde yaşayan memoratlar ya doğrudan yaşayan tarafından ya da yaşayandan dinleyen ya da yaşayandan dinleyen kişiden dinleyen tarafından anlatılmaktadır. Memoratlar, sıradan insanların başından geçen olağanüstü hikâyeler olmak yönüyle aynı zamanda bir hatıra formundadır. Memoratlar birçok dinî veya mitolojik varlığı ihtiva etmek suretiyle toplumun kolektif belleğinde ve inancında yaşayan unsurlarla şekillenmektedir. Memoratların detaylı bir şekilde incelenmesiyle toplumun korku, inanç, gelenek ve ritüelistik boyutları ortaya çıkarılabilmektedir. Bu çalışmada Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve toplum Bilimleri Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü 4. Sınıf öğrencilerinin “Karşılaştırmalı Halk Edebiyatı” dersi kısa sınavı çerçevesinde yazdıkları “kurgusal memorat”ların, gelenekteki gerçek memoratlarla mukayesesi yapılmıştır. İlgili ders kapsamında öğrencilere memorat kavramı izah edilerek pek çok memorat örneği verilmiş ve öğrencilerin memoratlara tamamen vakıf olmalarının ardından kurgusal bir memorat yazmaları talep edilmiştir. Yirmi dokuz öğrenciden toplanan örnekler, geleneksel memoratlara uygunluğu bağlamında elemeye tabi tutulmuş ve yazılan memoratlardan on iki tanesinin geleneksel türe uygun olduğu tespit edilmiştir. Kurgusal memoratların önemli kısımları inceleme kısmında değerlendirilmiş, memoratların tam metinleri ise çalışma sonundaki ekler kısmında verilmiştir. Bu çalışmada geleneksel memoratlar gösterildikten ve içselleştirildikten sonra yazılan kurgusal memoratlar, gerçek memoratlarla, memorat türünün özellikleriyle ve geleneksel boyutuyla mukayese edilmiştir.