Erkek infertilitesinde spermatozoon DNA hasarının rolü ve önemi

Türkçe

Erkeğe bağlı infertilite, genetik ve epigenetik nedenlerden kaynaklanan karmaşık etiyoloji, döl veriminin normal sınırlar altında bulunmasına sebep olan bir hastalıktır. İnfertilite ile spermatozoonun genetik yapısı arasında kuvvetli bir birliktelik bulunmaktadır. Çeşitli iç ve dış kaynaklı sebeplerden dolayı spermatozoonun Deoksiribo nükleik asit (DNA) yapısında farklı düzeylerde hasarlar meydana gelmektedir. İnfertil erkeklerde spermatozoon DNA hasarı yüksek olarak saptanmaktadır. Çeşitli DNA hasar tamir mekanizmaları DNA’da meydana gelen hasarın tipine uygun olarak devreye girmekte ve hasar tamirinin gerçekleştirilmesi sonucu genomik kararlılık korunmakta ve hücre yaşamını sürdürebilmektedir. Hasar nedenlerinin çoğalması, onarım mekanizmalarındaki aksaklıklar gibi nedenlerle hücre ölümü, fertilizasyon kapasitesinde azalma, spermatozoon genom bütünlüğünde bozulma, infertilite ve mutasyonlarmeydana gelebilmektedir. Spermatozoon DNA’sında şekillenen bu hasarların tespiti amacıyla tek hücre jel elektroforezi, tunel, spermatozoon kromatin yapısı analizi gibi birçok metot kullanılmaktadır. Mevcut veriler ışığında, daha iyi kalitede spermatozoonlara sahip olan hayvanların seçiminde, reprodüktif biyoteknolojiler ve yardımcı üreme tekniklerinde spermatozoon seçimi önemli olsa da, erkek infertilitesi tanı ve tedavisinde spermatozoon DNA hasarı olup olmadığının değerlendirilmesi ayrı bir önem arz etmektedir