Tarihsel Süreçte Yalova/Altınova Çobankale

Türkçe

Bu calismada oncelikle Cobankale’nin insa sureci, yol ve sahil ile olan iliskisi, kalenin yapilmasina neden olan sebepler kaynaklar yardimiyla incelenmistir. Kalenin tarihsel surecte gordugu onarimlar, bolgede calisma yapan arastirmacilarin, seyyahlarin ve tarihcilerin verdigi bilgiler cercevesinde ele alinmistir. Bu calisma ile Cobankale’nin onemi, konumu ve gecirdigi donemler alt basliklarla verilerek kalenin yakin cevresindeki diger tarihi yerlesim-ler ile olan baglantisi da gozden gecirilmistir. Kale ile dogrudan iliskili olan en onemli yerlesim olan Helenepolis’in tarihsel seruveni de bu kapsamda ayrintili olarak incelenmistir. Eldeki haritalar yardimiyla da Pylai baglantisi ve Cobankale’nin de icerisinde yer aldigi Yalakdere Vadisi’nin yol guzergâhi da, 20. yuzyila ait haritalar ve yapilan arastirmalara dayanan ortacag yol haritasi paralelinde incelenmistir. Calisma sirasinda Cobankale’yi ayrintili olarak inceleyen C. Foss tarafindan ileri surulen gorusler de tartisilmistir. C. Foss yapinin insa tarihi olarak 1087 tarihini vermektedir. Bu tarihte bolgedeki siyasi yapiya bakildiginda, Dogu Roma-Selcuklu arasinda yapilan Drakon Anlasmasi’na gore kalenin bulundugu alanin Selcuklu topragi oldugu gorulmektedir. Dogu Roma’nin sahildeki Helenepolis civarindaki kale insaatina Selcuklu guclerince izin veril-memistir. Cobankale de ayni tarihlerde insa edilmistir. Dolayisiyla kalenin korfez savunma hatti ve kale insa tarihleri dusunuldugunde Dogu Roma tarafindan insa edildigi ileri surulen Cobankale’nin insasinin nasil gerceklestigi onemli bir sorun olarak karsimizdadir. C. Foss bu insa surecinin, Selcuklu yoneticilerinin Istanbul’a davet edilerek burada kendilerine hediyeler ve unvanlar verilerek, dikkatin baska yone cektigi sirada gercek-lestigini iddia etmekle birlikte, bolgenin kontrolunun Sel-cuklularin elinde oldugu gercegini de hatirlatmaktadir. Sonuc olarak Cobankale, Selcuklu veya Dogu Roma Devleti’nden hangisi tarafindan insa edilirse edilsin, kalenin Haclilar tarafindan Selcuklu guclerinin elinden alinmasi ve yine onlarin yonetimine birakilmasi, Cobankale’nin Istanbul yakinindaki en erken Turk/Selcuklu yonetiminde kale oldugunu bize gosterir. Calismamizda 2017 yilinda temizlik calismasi ile kazi sureci baslayan Cobankale ile ilgili goruslerin, eldeki bilgilerin, mevcut arastirmalar isiginda degerlendirilmesi yapilmaya calisilmistir.