Neo-Aristotelesçi Töz Öğretisi: Dört-Kategori Ontoloji ile Aristotelesçi Aporia’nın Yeniden Değerlendirilmesi

Türkçe

Bu çalışmanın amacı Aristoteles’in töz öğretisinin temel problemini Neo-Aristotelesçi bir bakış üzerinden analiz etmektir. Çağdaş Aristotelesçi öğretilerden birisi olan bu yeni yaklaşım Dört-Kategori Ontolojisi adlı yapıtıyla Aristotelesçi töz öğretisini ele alıp değerlendiren Jonathan Lowe’a aittir. Metafizik Beta’da Aristoteles tarafından verilen ilk ilkelerin tekil mi yoksa tümel mi olduğuna dair sorgulama Aristotelesçi töz öğretisinin en temel analizi olarak tanımlanabilecek Zeta kitabında açıklığa kavuşmamış görünmektedir. Zeta’nın töz problemine dair en temel katkısı töz’ün form olduğunun açıkça ilan edilmesidir. Dolayısıyla bu temel problem Aristotelesçi töz öğretisinde form’un tekil mi yoksa tümel mi olduğu meselesi üzerinden yeniden analiz edilmelidir. Bu açıdan, ilk olarak Aristotelesçi tözün mahiyeti, söz konusu aporia’nın analiziyle verilecektir. Ardından Aristotelesçi töz öğretisinin bir neo-Aristotelesçi yaklaşım ile analiz edilmesinin nedenleri ortaya konulacaktır ve bu yaklaşım söz konusu aporia’ya yeni bir kritik getirmesi bakımından değerlendirilecektir. Bu değerlendirme Jonathan Lowe’un tekiller ve tümeller arasındaki ontolojik bağ iddiası üzerinden gerçekleşecektir.