Cisr-i Ergene (Uzunköprü) Kazası Rüşdiyesi ve İbtidai Mektepleri (1876-1914)

OpenAlex Türkçe

XIX. Yüzyıl, Osmanlı Devleti’nde birçok değişimin ve yenileşmenin yaşandığı yüzyıldır. Siyasi, ekonomik, askeri, sosyal gibi pek çok alanda bu değişimin yansımaları görülmektedir. Hiç şüphesiz toplum hayatında önemli yeri olan eğitim alanında da köklü değişiklerin yapılması kaçınılmazdır. Tanzimat Fermanı’na kadar Osmanlı eğitim kurumlarında dini ve geleneksel tarzda yapılan eğitim, fermanla birlikte modern bir kimliğe kavuşturulmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda bütün ülke genelinde yeni usulde eğitim verecek okullar açılmıştır. Bu çalışmada 1876-1914 yılları arasında, Osmanlı Devleti’nin hemen hemen diğer bütün sancak veya kazalarında olduğu gibi Cisr-i Ergene (Uzunköprü) kazasında da modern eğitim verilmesi amacıyla açılan rüşdiye ve ibtidai mektepleri ele alınmıştır. Rüşdiye ve diğer mekteplerin açılışı, bu mekteplerde görev yapan muallimlerin durumları, aldıkları maaşlar, görev süreleri, öğrencilerin sayıları, derslerden aldıkları notlar, mekteplerde okutulan dersler gibi konular arşiv vesikaları ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın hazırlanmasında başta Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivinde çeşitli tasniflerde yer alan belgeler ile Edirne vilayet salnameleri, maarif nezareti salnameleri ve konuyla ilgili araştırma eserlerinden faydalanılmıştır.