Turunçgil Bahçelerinde Meyve Dökümüne Neden Olan Fungal Patojenlerin Tanısı ve Bazı Bileşiklerinin Antifungal Etkileri

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmada, Hatay ilinde turunçgil bahçelerinde meyve dökümüne neden olan fungal etmenlerin belirlenmesi ve bu patojenlere karşı bor bileşikleri ve pirolignöz asitin (PA) in vitro antifungal etkileri araştırılmıştır. Hatay’ın Erzin, Dörtyol, Arsuz ve Samandağ ilçelerinde yer alan portakal, mandarin, limon, greyfurt bahçelerinde yere dökülen meyvelerden toplam 30 adet izolat elde edilmiştir. Elde edilen izolatlardan PDA besi yerinde hastalık izolasyonu yapılmıştır. Sonra bu izolatlardan mikroskop incelemeleri, DNA izolasyonu, PCR ve sekanslama çalışmaları ile teşhisleri yapılmıştır. Morfolojik ve moleküler tanılama çalışmaları sonucunda Fusarium oxysporum, Alternaria alternata, Colletotrichum gloeosporioides, C. karsti, Diaporthe foeniculina meyve dökümlerinden sorumlu hastalık etmenleri olarak teşhis edilmiştir. Yapılan patojenisite denemeleri sonucunda tüm fungal izolatlar patojen olarak belirlenmiştir. Elde edilen fungal etmenler içerisinde en yüksek virülenslik %92.6-88.9 ile Colletotrichum spp., tarafından gösterilmiş olup bu türleri %66.7 ile D. foeniculina, %55.6 ile F. oxysporum ve %44.4 ile A. alternata türleri takip etmiştir. Bor bileşikleri ve PA’nın farklı konsantrasyonları (%0.03, 0.05, 0.07, 0.09, 0.1, 0.12, 0.15, 0.3, 0.5, 0.7,1.0,1.5; w/v) elde edilen 5 fungal patojen izolatın misel gelişimi ve konidi çimlenmesi üzerindeki antifungal etkileri in vitro koşullarda araştırılmıştır. Fungal türlerin miseliyal gelişimi, farklı dozlarda borik asit (%0.12), boraks (%0.1), etidot-67 (%0.1) ve PA (%1.5) uygulamaları tarafından tamamen engellenmiştir. Öte yandan borik asit (%0.15), boraks (%0.12), Etidot-67 (%0.12) ve PA (%1.5) uygulamaları, izolatların konidi çimlenmesini önemli ölçüde engellemiştir. Elde edilen fungal türlere karşı EC50 değerleri, misel gelişimi için %0.059-0.69 ve konidi çimlenme için %0.065-0.82 arasında bulunmuştur. Bu çalışma, Türkiye’de turunçgil meyve dökümlerine neden olan fungal hastalık etmenlerine karşı bor bileşikleri ve PA’nın antifungal etkinliğini araştıran ilk çalışmadır.