Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması

OpenAlex İngilizce

Fiziksel değişimlerin hızlı geliştiği bir dönem olan ergenlik döneminin ilk yıllarında ergenler beden imajından dolayı kaçınma davranışı gösterebilmektedir. Bu araştırmanın amacı ergenlerin beden imajından dolayı göstermiş oldukları kaçınma davranışını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapmaktır. Araştırmaya, 11-14 yaş aralığında olan 189 kız ve 212 erkek, toplam 401 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği, Beden Saygısı Ölçeği, Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği ile Çocuklar İçin Kısa Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Yaklaşan geçerlik için ise beden imajı kaynaklı yaşamdan geri çekilme ile beden saygısı, mental iyi oluş, pozitif ve negatif duygular arasındaki ilişki incelenmiştir. Beden İmajı Kaynaklı Yaşamdan Geri Çekilme Ölçeği’nin güvenirliği için ise Cronbach alfa ve birleşik güvenirlik (CR; composite reliability) katsayılarına bakılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin dokuz maddelik tek faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, madde faktör yüklerinin 0.37 ile 0.62 arasında olduğu tespit edilmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise Cronbach alfa 0.78 ve CR katsayısı 0.77 olarak bulunmuştur. Ölçeğin cinsiyete göre ölçme değişmezliği çoklu grup DFA ile incelenmiştir. Analizler kapsamında sırasıyla biçimsel, metrik ve skalar değişmezlik test edilmiştir. Ölçeğin faktör yapısının, madde faktör yüklerinin ve maddelere ait sabit katsayının cinsiyetlere göre eşdeğer olduğu görülmüştür. Sonuçlar ölçeğin Türkçe formunun, ön ergenlik dönemindeki bireylerin beden imajından kaynaklanan yaşamdan geri çekilme davranışlarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.