Türkiye Pazarında İthal Et ve İthal Süte Yönelik Tüketici Talebinin Regresyon Analizi Tahminlemesi

OpenAlex Türkçe

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki tüketicilerin ithal et ve et ürünleri ile ithal süt ve süt ürünlerine yönelik talebini etkileyen faktörleri regresyon analizi ile tahmin etmektir. Bu amaçla et ve süt ürünleri ithal talep fonksiyonunu en iyi tahmin eden model oluşturulmuştur. Çalışmada Model A süt ve süt ürünleri ithal Pazar talebini açıklarken, Model B et ve et ürünleri ithal Pazar talebindeki değişmeleri yansıtmaktadır. Çalışmanın açıklanan değişkeni ithal talep miktarındaki (Mt) değişmelerdir. Bağımsız değişkenler ise; yurt içi fiyatlar (Pt), kullanılabilir hane halkı geliri (Yt ), döviz kuru (X), zamana bağlı olarak tüketici tercihlerindeki değişimleri yansıtan trend faktörü (T) ve kukla (dummy) değişkendir. Araştırma bulgularına göre, etin yurtiçi fiyatındaki artış ithalatı 3,74 kat artırırken, sütün yurtiçi fiyatındaki artış ithalatı 0,997 kat artırmaktadır. Döviz kurundaki bir birimlik artış et ithalatını 4,38 kat artırırken, süt ithalatını 1,077 kat artırmaktadır. Kriz, enflasyon ve pandemi gibi ekstrem dönemlerin et ithalatını 1,83 kat azalttığı tespit edilmiştir. Aksine, bu dönemlerde süt ithalatının az da olsa arttığı belirlenmiştir. 23 yıllık zaman diliminde tüketicilerin ithal et ve ithal süte yönelik taleplerinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Tüketici tercihlerinin ithal gıdalara doğru kayması araştırmanın en önemli bulgusudur.