HAKEM ALIŞTIRMA ALIŞKANLIKLARI FORMU (HAAF): YENİ BİR ÖLÇME ARACININ TANITIMI

OpenAlex Türkçe

Pratik alışkanlıkları bir alanın ve o alanla uğraşanların gelişmişlik düzeyini gösteren önemli bir ölçüttür. Buna rağmen hakem pratikleri ile ilgili literatürdeki kanıtlar oldukça sınırlıdır ve hakemlerin pratik alışkanlıklarını belirlemeye yarayan ulusal bir ölçme aracı bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı, hakemlerin alıştırma alışkanlıklarını belirlemeye yarayan kullanışlı ve güvenilir yeni bir form geliştirmektir. Hakem Alıştırma Alışkanlıklar Formu (HAAF)’ın geliştirilmesinde çok aşamalı sistematik anket geliştirme sürecinden yararlanılmıştır. Form geliştirme sürecinde kapsamlı literatüre taraması ve 8 uzmanla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin ardından (hakem antrenman sorumlusu (n=2), hakem gözlemcisi (n=2), hakem (n=4)), HAAF’ın ilk taslağı oluşturulmuştur. Bir sonraki aşamada, HAAF’taki alıştırmaların anlam ve uygunluğunun belirlenmesinde 8 uzman görüşüne dayanarak (spor bilimci (n=2), hakem antrenman sorumlusu (n=2), hakem (n=4)) formun kapsam geçerlik oranı hesaplanmış (uygunluk için 0,94, anlaşılırlık için 0,97), uzmanlar tarafından yazım hataları ve anlam bozukluları gözden geçirilerek maddeler tekrar düzenlenmiştir. Son aşamada, HAAF, ön uygulama için 50 hakeme çevrim içi yollarla gönderilmiş (Jotform® aracılığıyla), maddelere verilen sıklık ve süre cevaplarıyla formun yakınsak geçerliliği hesaplanmıştır (Spearman ρ = 0,67). 10 hakem tarafından form 1 hafta sonra tekrar doldurularak test-tekrar test güvenirliği saptanmıştır (sıklık cevapları için Cohen κ = 0,73; süre cevapları için SKK = 0,69). Sonucunda, HAAF formu; müsabaka hazırlık süreci, müsabaka sırası ve sonrası ve genel alıştırmalar olmak üzere toplam üç bölüm ve 29 alıştırma alışkanlığını belirleyecek bir form şeklinde yapılandırılmıştır (Ortalama cevap süresi = 9:33 ± 05:49 dk). Araştırma kanıtları HAAF’ın futbol hakemlerinin alıştırma alışkanlıklarını belirlemede geçerli ve kabul edilebilir düzeyde güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. HAAF, hakemlerin hazırlık ve alıştırma alışkanlıklarının sistematik biçimde değerlendirilmesinde kullanılabilir.