ŞEHRÎYÂR'IN "GOHAR-FURUŞ" İSİMLİ GAZELİ ÜZERİNDEN SANAT ANLAYIŞI

OpenAlex Türkçe

Üslupbilim (Stylistics)” edebiyatın önemli konularından biridir. Üslupbilimi disiplininde; dil ve anlam özellikleri, kelime seçimi, edebî sanatlar ile düşünce boyutu, metin içi çözümleme yöntemiyle ele alınmaktadır. Üslupbiliminde, kelimeler tek tek değil; yan yana kullanılış biçimleri, birbirleriyle olan örgüleri ve diğer kelimelerle olan biçimsel ve anlam ilişkileri üzerinden değerlendirilir.Bu araştırmada ele alınan temel soru şudur: Bir eserin üslup özellikleri, katmanlı (tabakalı) üslupbilim yaklaşımıyla nasıl incelenebilir? Aştırma kapsamında, harflerin kelimelerle kelimelerin cümlelerle kurduğu biçimsel ve anlamsal bağlar ve bu bağların şairin temel anlamı oluşturmadaki işlevi derinlemesine tahlil edilmek üzere İran’ın ünlü şairi Şehrîyâr’ın "Gohar-Furuş" adlı gazeli seçilerek tanıtım-tahlil yöntemiyle sözdizimi ve kelimeler ayrıntılı olarak ele alındı.Şehrîyâr, kendine özgü bir üslupla Farsça ile Azerbaycan Türkçesi arasında bir köprü kuran bir şair olarak; anlam, anlatım ve sokak dili ile klasik dili bir araya getirerek çok sesli ve dinamik bir eser ortaya koymuştur. Bu yaklaşımıyla hem genel okuyucunun ilgisini şiirlerine çekmektedir hem de şiirlerinin derin anlamının daha iyi anlaşılması için araştırmacılara bir yol sunmaktadır.Şehrîyâr’ın içsel ve dışsal dünyaya bakış açısını yansıtma biçimine tanık oluyoruz. Şair, kendine özgü bir şiir tarzı seçerek duyguları ile dili arasında sanatsal ve düzenli bir bağ kurmaktadır. Şehrîyâr, Farsça ve Azerbaycan Türkçesiyle eser veren iki dilli bir şair olarak; anlam, dil ve duygusal katmanlarda özel hislerini ve toplumsal aykırılıkları ve rahatsızlıkları kaleme almıştır. Şehrîyâr’ın kaleme aldığı eserler, gelenek ile yeniliği kapsayan, iç içe geçmiş katmanların bir bileşiminden oluşmaktadır. O, özgün bir mazmun kurma ve anlam üretme çerçevesinde; kişisel, aşk, hicran, vuslat, tabiat, tasavvufî ve felsefî temaları güzel ve etkileyici bir sanatsal dille okuyucuya sunmaktadır.Şehrîyâr, Farsça ve Azerbaycan Türkçesiyle eser veren iki dilli bir şair olarak; anlam, dil ve duygusal katmanlarda özel hislerini ve toplumsal aykırılıklarını ve rahatsızlıklarını kaleme almıştır. Şehrîyâr’ın kaleme aldığı eserler, gelenek ile yeniliği kapsayan, iç içe geçmiş katmanların bir bileşiminden oluşmaktadır. O, özgün bir mazmun kurma, kendine özgü bir şiir dili inşa etme ve anlam üretme çerçevesinde; kişisel, aşk, hicran, vuslat, tabiat, tasavvufî ve felsefî temaları güzel ve etkileyici bir sanatsal dille okuyucuya sunmaktadır.Şehrîyâr, çağdaş İran şiirinde önemli bir şöhrete, estetiğe ve kendine özgü sanat diline sahip olan ve ayrıca “Haydar Babaya Selam” şiiriyle Azeri Türkçesini en iyi bir biçimde temsil etmektedir ve Türk dünyasında tanınmaktadır. Şehrîyâr'ın sanatı, yaşamı ve estetik anlayışı "Gohar-Furuş" gazeli üzerinden açıklanmaktadır.