Öğrenmede Evrensel Tasarım ve Öğretim Tasarımı: Ders Tasarımını Dönüştürmeye Yönelik Kavramsal Bir Çerçeve

OpenAlex Türkçe

Bu çalışma, Öğrenmede Evrensel Tasarımı (ÖET) yalnızca bir strateji listesi ya da sonradan yapılan uyarlamalara dayalı bir yaklaşım olarak ele almak yerine; öğretim tasarım sürecini en başından yapılandıran proaktif ve bütüncül bir tasarım çerçevesi olarak yeniden konumlandırmayı ve bu doğrultuda, ÖET’nin çok boyutlu yapısının öğretim tasarımına sistematik olarak nasıl entegre edilebileceğine ilişkinbütünsel bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Süreçte, ÖET Kılavuz 3.0’da yer alan 31 kontrol noktası analiz edilerek stratejik öğretimsel kararlara dönüştürülmüş ve bu kararlar somut öğretim tasarım araçları aracılığıyla işlevselleştirilmiştir.Çalışmanın özgün katkısı, planlama, uygulama, izleme ve değerlendirme aşamalarını birbirine bağlayan döngüsel bir yapı olarak kurgulanan “Tasarımcı Öğretmen Ekosistemi” çerçevesini ortaya koymasıdır. Bu çerçeve kapsamında; ÖET Ders Planlama Kılavuzu, Ders Planı Şablonu, Öğretmen Öz Değerlendirme Formu ve Ders Planı Rubriği geliştirilmiş; ayrıca uluslararası alan yazında yer alan UDL-OMT gözlem aracı Türkçeye ve Türkiye bağlamına uyarlanmıştır. Çalışma, ÖET’nin öğretim tasarımında öğrenme bariyerlerini tasarımın başlangıcında ele alan ve öğrenen değişkenliğini merkeze alan bir yaklaşım olarak yapılandırılabileceğini göstermektedir. Oluşturulan araç seti, öğretmenlerin tasarım kararlarını daha sistematik, izlenebilir ve veri temelli biçimde almalarını sağlayan bir çerçeve sunmaktadır.