OBEZİTE TEDAVİSİNDE FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR

OpenAlex Türkçe

Obezite; dünyada ve ülkemizde giderek artış gösteren bir salgın hastalık haline gelmektedir. Tedavi edilmediği durumlarda morbidite ve mortaliteye sebep olmaktadır. Obezite gelişiminde kişisel ve çevresel faktörler rol almaktadır. Nörolojik ve metabolik yolaklarla kontrol edilen enerji homeostazındaki bozulma obezite ile sonuçlanmaktadır. Obezite gelişimi sonrası tedavi sürecinde ilk basamak hayat tarzı ve diyet değişiklikleridir. Ancak çoğu zaman ikinci basamak tedavilere ihtiyaç duyulur. Bu aşamada obezite patofizyolojisi göz önünde bulundurularak farmakoterapi seçenekleri değerlendirilir. Kişinin genetik altyapısı, enerji homeostazındaki bozulma ve çevresel etkenler obezite oluşumunda rol oynamaktadır. Bu nedenle genetik mutasyonlar sonucu oluşan eksiklikler ve enerji homeostazında etkili yolaklar hedeflenerek farmakolojik yaklaşımlar kullanılır. Bunlar arasında hali hazırda kullanılan orlistat, cetilistat, liraglutid, lorkaserin, burpropion/naltrekson kombinasyonu, fentermin/topiramat kombinasyonu, metformin gibi seçenekler mevcutken, genetik mutasyonlar sonucu oluşan obezitede etkili metreleptin ve setmelanotid gibi obezite endikasyonu için onay almış ve endikasyon dışı kullanılarak obezitede fayda sağlanmış ajanlar mevcuttur. Obezite tedavisi için farmakolojik yaklaşımlar gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde obezite tedavisinde umut vadeden semaglutid, oksitosin, bromokriptin, resveratrol, β3 adrenerjik reseptör agonistleri ,velneperit, davalintide (AC2307), glukoz-bağımlı insülinotropik polipeptid (GIP) analogları, beloranib, tesofensin gibi birçok seçenek de mevcuttur. Bunların yanında obezitenin önlenmesine yönelik aşı çalışmaları da sürdürülmektedir. Obezite risk faktörlerini, gelişim sürecini bütüncül olarak ele aldığımızda obezitenin önlenmesi ve tedavisi için seçenekler artmakta olup obeziteye karşı mücadelede elimizi güçlendirmektedir.