GRACE/GRACE-FO Misyonu Toplam Su Kütlesi Değişimi ile Kuraklık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Seyhan Havzası, Adana İli Örneği

Türkçe

Kuraklık, ciddi su kıtlıklarına ve ekonomik kayıplara neden olabilecek en kötü doğal afetlerden biridir. GRACE ve GRACE-FO uydu misyonları kuraklığın değerlendirilmesinde kullanılabilecek önemli veri kaynakları sağlamaktadır. Bu çalışmada Adana ilindeki kuraklığın değerlendirilmesi amacıyla Seyhan Havzası için Nisan 2002-Eylül 2024 zaman aralığında GRACE ve GRACE-FO uydu misyonlarından alınan Toplam Su Kütlesi (Total Water Storage, TWS) verileri kullanılmıştır. Çalışma alanındaki kuraklık sürecini incelemek için ise 1964-2024 yılları arası aylık toplam yağış verileri kullanılarak Standartlaştırılmış Yağış İndisi (Standardized Precipitation Index, SPI) 1, 3, 6 ve 12 aylık dönemler için hesaplanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde TWS ve SPI verileri ayrı ayrı analiz edilmiştir. Her iki veri setinde zaman içerisinde azalan yönde eğilimler olduğu görülmüştür. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ülkemizde ciddi kuraklık olaylarının yaşandığı 2007-2008, 2013-2014, 2020-2021 ve 2023-2024 yılları arası olmak üzere toplam 4 dönem için TWS ve SPI değişimleri karşılaştırılmıştır. En yüksek korelasyon 2020-2021 döneminde TWS-SPI6 arasında 0.92, en düşük korelasyon ise 2023-2024 döneminde TWS-SPI6 arasında 0.23 olarak elde edilmiştir. Diğer yandan TWS verilerindeki negatif yöndeki trend ile kuraklık indisi arasında tutarlı ilişkiler bulunmuştur.