Orta Çağ İslam Dünyasında Usturlabın Gelişimi

Türkçe

Eski çağlardan beri yıldızların konumları, uzaklıkları ve yükseklikleri hakkında bilgi edinmek amacı ile bilim insanları tarafından usturlab adlı bir alet kullanılmıştır.Bu aleti ilk kullananın kişinin Yunanlı bilgin Hipparchus (M.Ö.190 -M.Ö.120) olduğu iddia edilmektedir.Usturlab aleti, Müslümanlar tarafından Orta çağda kullanılmaya başlanmıştır.Müslümanlar, yerel saati saptamak, namaz vakitlerini ve gece-gündüz saatlerini belirlemek, şehirlerin koordinatlarına göre kıble yönünü tespit etmek, tablolar (zayiçeler) çıkarmak ve bayram zamanlarını tespit etmek için bu aleti kullanmışlardır.Önceleri oldukça basit bir yapıya sahip olan usturlab, zamanla daha teknik hale getirilerek yapımı ve tasarımı çeşitlendirilmiştir.İslam bilginleri, usturlab aletini geliştirmiş ve zaman içinde ileri bir teknolojiye de kavuşturmuşlardır.Bu yönü ile bakıldığında Müslümanların kullandığı usturlab Batı toplumundan alınarak kullanılan bir alet olarak kalmamıştır.Özellikle usturlabın daha teknik bir hale gelmesi ile birlikte Müslümanlar, astronomi alanında daha sağlıklı, dakik ve kesin sonuçlara ulaşmaya başlamışlardır.Bu konuda İslam dünyasında emeği geçen ilk kişinin Mııhammed b.İbrahim el-Ferazî olduğu savunulmaktadır.