İktidarı Döneminde ANAP’ın Demokrasi Anlayışı: Siyasalar, Söylemler ve Özal Liderliği

OpenAlex Türkçe

Anavatan Partisi (ANAP); 1983 ila 1991 yılları arasında tek başına hükümeti kurabilme başarısını yakalamış, hem kendisi hem de toplum ve askerler tarafından iktisadi ve siyasi hayatın istikrara kavuşturulması, demokratikleşme ve modernleşme gibi misyonları edinmiş olması itibariyle Türk siyasal hayatı literatüründe önemli bir yer teşkil eden bir siyasal örgütlenmedir. Literatürde ANAP’ın tam anlamıyla demokrasi anlayışını kategorilendiren pek fazla çalışma bulunmamakla birlikte, çoğunlukla ANAP ve demokrasi; demokrasinin konsolidasyonu bağlamında tartışılmıştır. Bu nedenle çalışmanın amacı; demokrasi kuramlarından ilham alarak iki iktidar döneminde ANAP’ın demokrasi anlayışını değerlendirmektir. Bu amaçla çalışmada; öncelikle ANAP’ın bir siyasal örgüt olarak nasıl göründüğünü inceleyen çalışmalar aktarılmış ardından partinin programı, seçim beyannameleri, seçim kampanyaları, hükümet programları ve yasama faaliyetleri bir içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bununla birlikte Turgut Özal’ın ANAP içerisinde nasıl bir konum edindiği ve söylemleri de demokrasi anlayışının göstergeleri olarak çalışmanın kapsamına dahil edilmiştir. Çalışmanın sonunda, ANAP’ın örgütsel olarak ve ilk iktidar döneminde liberal, seçkinci ve ekonomik demokrasi anlayışlarını; ikinci iktidar döneminde ise oldukça zayıf da olsa bu anlayışlara katılımcı demokrasi “tema”larının eşlik ettiği görülmüştür.