Muhtarlar ve Topluluk-Temelli Afet Yönetişimi

Türkçe

Türkiye’de devletin modernleşme çabalarının bir ürünü olarak doğan ve 1829’dan berivarlığını bugüne kadar koruyan muhtarlık kurumu yerli ve özgün bir teşkilattır. Muhtarlar,belli sürelerle çoğunlukla yerel halk içinden doğrudan yerel halkın oylarıyla seçilirler.Bu durum onları yerel halk ile daha yakın bağlar kurmaya, yerel sorunlar ve ihtiyaçlarıyakından bilmeye ve mahalleleri hakkında zengin bir veri kaynağı olmaya sevk eder.Bu özellikleriyle muhtarlar topluluk temelli afet yönetişiminde ve onun asli bir aşamasıolan hazırbulunuşluk sürecinde önemli aktörler olma potansiyelini taşırlar.Ancak fiili durumda muhtarlar ne denli bu rolü oynamaktadırlar ya da oynamalarınaolanak sağlanmaktadır? Muhtarlar, afetlere hazırbulunuşluk süreçlerinde yönetişimilkesine ne kadar ortaktırlar? Bu sorular bu makalenin problematiğini teşkil etmektedir.Makale, topluluk temelli doğal afet yönetiminin Türkiye’deki özel durumunu birçokdoğal afet riskinin yoğun hissedildiği illerden biri olan Balıkesir örnek olay incelemesiçerçevesinde, doğal afet yönetişimindeki rolü genellikle ihmal edilen muhtarlarüzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.Makale, fenomenolojik bir yöntem anlayışıyla derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak50 muhtardan elde edilen verileri kullanmaktadır. Ulaşılan en önemli bulgu,politik seçkinlerin yerel bilgiyi önemsememe ve sürece dâhil etmeme eğilimlerindendolayı muhtarların afet hazırbulunuşluğu süreçlerinden dışlandıkları ve potansiyelkatkılarının kısıtlandığıdır.