Adalet Ağaoğlu’nun Fikrimin İnce Gülü romanında self-oryantalizm ve kimlik bunalımı

OpenAlex Türkçe

Bu çalışma, Adalet Ağaoğlu’nun Fikrimin İnce Gülü adlı romanını self-oryantalizm kavramı çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Self-oryantalizm, Batı merkezli söylemlerin Doğu toplumları tarafından içselleştirilerek kendi kültürlerini geri kalmış olarak algılama eğilimini ifade eder. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmış; romanın karakterlerinin diyalogları, iç monologları ve romanın olay örgüsü self-oryantalist bakış açısıyla analiz edilmiştir. Roman, Türkiye’den Almanya’ya işçi olarak giden Bayram karakterinin dönüş yolculuğundaki kimlik bunalımı üzerinden ele alınmıştır. Bayram, Almanya’daki deneyimleriyle Batı’yı mutlak bir gelişmişlik modeli olarak görmeye başlamış, kendi toplumunu ise “geri kalmış” olarak değerlendirmiştir. Roman, onun Batı ile Doğu algılarını ve kendi toplumuna yabancılaşmasını anlatmaktadır. Bayram’ın, Almanya’da bir statü kazanırken memleketine döndüğünde yaşadığı uyumsuzluk, romanın ana çatışmalarından biridir. Roman, bireyin kendi toplumuna yabancılaşmasını anlatırken, toplumsal dönüşümlere dair eleştirel bir perspektif sunmaktadır. Bu çalışma, self-oryantalizmin birey üzerindeki etkilerini kimlik inşası ve aidiyet kavramları bağlamında ele almaktadır. Ayrıca, Türkiye’nin göç tarihiyle şekillenen kimlik ve aidiyet temalarının edebiyatta self-oryantalizm perspektifinden nasıl yorumlanabileceğini ortaya koyması açısından önem taşımaktadır.