Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Ağız ve Diş Sağlığı Entegrasyonu

OpenAlex İngilizce

Türkiye'de pilot uygulamaları başlatılan aile diş hekimliği sistemi, ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin birinci basamak düzeyinde sistematik ve koruyucu odaklı bir yapıya kavuşturulmasını hedeflemektedir. Bu araştırma, Türkiye’de aile diş hekimliği modelinin uygulanabilirliğine ilişkin diş hekimleri ve aile hekimlerinin görüşlerini değerlendirmek ve bu modelin koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetleri ile sağlık sistemi üzerindeki olası etkilerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Gözlemsel ve kesitsel nitelikteki çalışmada veriler çevrimiçi anket aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılara kartopu (snowball) örnekleme yöntemiyle ulaşılmış; 113 aile hekimi ve 117 diş hekimi olmak üzere toplam 230 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler IBM SPSS Statistics 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra t-testi, Kruskal–Wallis ve Mann–Whitney U testleri uygulanmıştır. Katılımcıların yaklaşık üçte biri aile diş hekimliği kavramını bildiğini ifade etmiştir. Diş hekimleri, mesleki açıdan en sık karşılaşılan sorunları hasta yoğunluğu, toplumun ağız ve diş sağlığı konusundaki bilgi eksikliği ve performansa dayalı sistem olarak belirtmiştir. Her iki meslek grubu da toplumun bilgilendirilmesi ve koruyucu hizmetlerin güçlendirilmesi gerektiği konusunda büyük ölçüde hemfikirdir. Bulgular hem diş hekimlerinin hem de aile hekimlerinin aile diş hekimliği modeline yönelik farkındalıklarının sınırlı olduğunu ancak modelin sağlık sistemine entegrasyonunun önemli görüldüğünü göstermektedir. Aile diş hekimliği modelinin etkin biçimde uygulanabilmesi için aile hekimleri ve diş hekimleri arasında iş birliğinin güçlendirilmesi, ulusal düzeyde koruyucu diş sağlığı politikalarının geliştirilmesi ve toplum temelli farkındalık programlarının artırılması önerilmektedir.