Cumhuriyet Dönemi Banka Binalarından Bir Örnek: T.C. Merkez Bankası Samsun Şubesi Binası

Türkçe

Bu çalışmada, Samsun İl merkezinde 1940’lı yılların başında inşa edilmiş Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Samsun Şubesi binasının inşa süreci ve tasarım özellikleri ele alınmaktadır. Yapının tasarımı için 1939 yılında Merkez Bankası tarafından açılan mimari yarışma neticesinde dereceye giren üç proje ile derece alamayan bir proje dönemin en önemli mimarlık dergisi Arkitekt’te yayımlanmıştır. Bu projeler ışığında günümüzde mevcut olan yapının mimari karakteri karşılaştırıldığında bir takım farklı uygulamalar ile karşılaşılır. Günümüzde mevcut olan yapının özgün projelerine ulaşılamamış olsa da gerek yarışmaya katılan projelerin içeriği gerekse yapının inşa sürecine ait fotoğraflar yapının mimarlık tarihi çerçevesinde değerlendirilmesi hususunda önemli veriler sunmaktadır. Cephe tasarımı ile döneminin Ulusal Mimarlık akımının karakterini yansıtan yapının 19. yüzyılın sonu itibariyle şekillenmeye başlayan Bankalar Caddesi önemli bir bileşeni olduğu söylenebilir. Bununla birlikte yapıyla ilişkili bilimsel bir değerlendirmenin yapılmayışı Samsun’un mimarlık tarihi açısından bir eksiklik olarak yorumlanmakta, bu bağlamda çalışmamız kentin mimarlık hafızasına bir katkı sağlamaktadır.