Meldos/Balkaya Kalesi

İngilizce (OpenAlex)

Konya şehrinin batısında, Beyşehir güzergahında yer alan kale, araştırmalar bağlamında özellikle Miryokefalon Savaşı ile ilgili çalışmalarda gündeme gelmiştir. Kaledeki mimari kalıntılardan hareketle, yapının kökeninin Eski Çağ’a kadar uzandığı izlenebilmektedir. Arazi buluntuları arasında yer alan seramik parçaları ve mimari izler, bu yerleşimin tarihî sürecini Hitit dönemine kadar geriye götürmeye imkân tanımaktadır. Smbat tarafından kaleme alınan kronikte tarihi kalenin adı “Meldinis/Melitene” olarak geçmektedir. Türk-İslam dönemi ile birlikte bu isim “Meldos” şeklini almıştır. Nitekim Karamanoğlu dönemine ait 853/1449 tarihli vakfiye kaydı ve Şikari Tarihi’nde kale, Meldos olarak anılmaktadır. Daha sonraki dönemlere ait Osmanlı Tahrir Defterlerinde ise kaleye ilişkin kayıtlar, Hisar-ı Meldos (Meldos Kalesi) ve Karye-i Hisar-ı Meldos (Meldos Kalesi Köyü) biçiminde geçmektedir. Kalenin özellikle Orta Çağ’daki durumu büyük önem taşımaktadır. Smbat’ın, doğrudan kaleye işaret ederek “Miryokefalon Savaşı kale önünde cereyan etmiştir” ifadesini kullanması, yapının Türk-İslam tarihindeki önemini daha da artırmaktadır. II. Kılıçarslan ile İmparator Manuel Komnenos arasında gerçekleşen Miryokefalon Savaşı ile ilgili böylesi ayrıntıların kaydedilmiş olması, kale üzerine yapılacak çalışmaların zaruriyetini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, söz konusu savunma yapısını farklı yönleriyle ele alarak bilim dünyasının dikkatine sunma amacıyla bu çalışma kaleme alınmıştır.