Türkiye’de 2025 Yılı Yaz Döneminde Yaşanan Orman Yangınlarına Ait Sosyal Medyada Paylaşılan Yanlış Bilgiler Üzerine Bir Araştırma

İngilizce (OpenAlex)

Bu araştırma, 2025 yaz döneminde Türkiye’de gerçekleşen orman yangınları sırasında sosyal medyada yayılan yanlış bilgileri incelemektedir. Araştırmanın amacı, dolaşıma giren yanlış bilgi türlerini, içerik formatlarını ve doğrulama platformlarının müdahale biçimlerini ortaya koymaktır. Araştırma evrenini, Türkiye’de faaliyet gösteren doğrulama platformlarında 1 Haziran–1 Ağustos 2025 tarihleri arasında yayımlanan içerikler oluşturmuştur. İçerik analizi yöntemi kullanılarak 30 teyitli yanlış bilgi incelenmiştir. Bulgular, yanlış bilgilerin büyük bölümünün “uydurma” (%46,7) ve “hatalı ilişkilendirme” (%43,3) türlerinde yoğunlaştığını göstermektedir. İçerik türü bakımından en çok video (%40) ve haber metinlerinin (%36,4) kullanıldığı, doğrulama faaliyetlerinde ise AA Teyit Hattı (%36,7) ve Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (%26,7) gibi resmi kaynakların daha aktif rol aldığı belirlenmiştir. Analizler, yanlış bilgilerin özellikle görsel-işitsel formatlarda daha hızlı yayıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak sosyal medyada yanlış bilginin önlenmesi için dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi, doğrulama platformları ile resmî kurumlar arasında iş birliğinin artırılması ve hızlı müdahale mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Araştırma, afet iletişiminde yanlış bilginin yönetilmesine yönelik akademik literatüre katkı sağlamakta ve politika yapıcılar için yol gösterici bulgular sunmaktadır.