Exchange Rate Effect on Foreign Trade Prices in the Period 2004–2020: The Case of Turkey

OpenAlex Türkçe

Dış ticaret teorileri ülkelerarası değiş tokuşun dinamiklerini ve uluslararası ticarette fiyatların nasıl oluştuğunu açıklar. Günümüzde globalleşmeye bağlı olarak dünya ülkeleri arasındaki yakın ilişkiler hızla ilerleyen teknoloji, iletişim ve dijital dünyadaki gelişmeler ile önemli ölçüde artmıştır. Bu nedenle bir ülkenin dış ticareti, döviz kuru volatilitesi haricinde, birtakım makroekonomik ve finansal faktörlerden de etkilenebilmektedir. Döviz kurlarında artan volatilite, çoğu ülkenin ticaretini doğrudan veya dolaylı şekilde etkilemektedir. Özellikle finansal kriz dönemlerinde, döviz kurlarında meydana gelen aşırı dalgalanmalar, bu etkiyi daha da arttırmaktadır. Ülkelerin para birimleri, siyasi yapıları ve ekonomik sistemlerindeki farklılıklar uluslararası ekonomik ilişkilerin yapısını etkilemektedir. Ülkeler günümüzde kendi koşullarına göre farklı kur rejimleri uygulamakta ve bu rejimleri zaman içinde sık sık değiştirebilmektedirler. Bu değişiklikler planlı ve belirli bir süreç içinde olabildiği gibi, ekonomi ve mali piyasalarda oluşan baskı ve krizler sonucu aniden de olabilmektedir. Kur değişiklikleri bir yandan dış ticaret ve yabancı yatırımlar diğer yandan da mevcut döviz pozisyonları yolu ile gerek reel sektör gerekse mali sektör üzerinde önemli etkilerde bulunabilmektedir. Globalleşen dünyada mal ve hizmet ticareti ile uluslararası yatırımların artması döviz kuru politikalarının öneminin de artmasına neden olmuştur. Bu çalışma ile Türkiye’de döviz kuru oynaklığının Türkiye’nin ithalat ve ihracat fiyatlarında yarattığı etki sektörel ithalat ve ihracat aylık verileri kullanılarak analiz edilmiştir.