Giyilebilir Mobil LİDAR ile Çelik Yapı Ölçümü

İngilizce (OpenAlex)

Teknolojideki baş döndürücü gelişmeler, haritacılık ve ölçme mühendisliği alanında veri toplama yöntemlerinin önemli ölçüde dönüşmesine neden olmuştur. Bu gelişmelerin en dikkat çekici örneklerinden biri LIDAR (Light Detection and Ranging) teknolojisidir. LIDAR sistemleri, yüksek doğrulukta üç boyutlu (3B) konum bilgisi üretme kapasitesi sayesinde, arazi modelleme, şehir planlama, altyapı yönetimi ve yapı analizi gibi çok sayıda uygulamada yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle mobil LIDAR sistemlerinin hareketli araçlara entegre edilmesiyle 21. yüzyılın başlarında yüksek çözünürlüklü nokta bulutu verilerinin elde edilmesi mümkün hâle gelmiştir. Günümüzde ise bu teknoloji, taşınabilir sistemlerle birleşerek Giyilebilir Mobil LIDAR (GML) formunda yeni bir boyut kazanmıştır. Bu çalışmada, GML teknolojisinin yapı ölçümlerinde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Araştırma alanı olarak, 2023 Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Malatya’daki TCDD tren bakım istasyonu seçilmiştir. Çalışma kapsamında, yapının çevresinde sekiz adet yer kontrol noktası (YKN) oluşturulmuş ve bu noktalar total station yardımıyla koordinatlandırılmıştır. Ardından GML cihazı ile yaklaşık 21 dakika süren tarama işlemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nokta bulutu verileri değerlendirilerek istasyonun 3B modeli ve ortofotosu üretilmiştir. Yapılan doğruluk analizi sonucunda karekök hata (RMSE) değeri 3.6 cm olarak belirlenmiştir. Elde edilen model, yapının mevcut durumunu yüksek doğrulukla yansıtmaktadır. Her ne kadar deprem öncesine ait bir model bulunmadığından doğrudan hasar analizi yapılamamış olsa da, oluşturulan 3B model üzerinden mesafe, açı ve düşey deformasyon ölçümleri kesitler alınarak yapılabilmektedir. Bu durum, GML teknolojisinin yapıların afet öncesi ve sonrası durumlarının karşılaştırmalı analizi için büyük bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.