İnovasyonun Planlanmış Yeşil Satın Alma Davranışına Etkisi Rusya Örneği

İngilizce (OpenAlex)

Bu çalışma, tüketicilerin yeşil ürünleri satın alma davranışlarına etki eden faktörlerin neler olduğunu belirlemeyi amaçlamıştır. Bu nedenle çalışmada, çevresel kaygı, çevresel bilgi, tutum, niyet, algılanan davranışsal kontrol, öznel normlar, inovasyon ve yeşil satın alma davranışı süreçleri arasındaki ilişkiyi inceleyen genişletilmiş bir planlı davranış teorisi (PDT) modeli önerilmiştir. Planlı Davranış Teorisi (PDT), “belirli bir çerçevede ortaya çıkan insan davranışını açıklamak ve tahmin etmek için oluşturulmuş bir teoridir”. Çalışmanın veri toplama aracı Ajzen ve Paul 2016 yılında Türkçe geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış olan Planlı Davranış Teorisi ölçeği olup ölçek 2 bölümden oluşmaktadır. Ölçeğin birinci bölümünde katılımcıları demografik özellikleri, ikinci bölümünde ise katılımcıların planlı davranış modelini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik 8 faktör için 33 soru bulunmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Rusya’da yaşayan 18 yaş üstü 424 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler IBM SPSS v29.0 programı kullanılarak açıklayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda elde edilen 8 faktörlü ve 33 maddeli yapı doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile test edilerek doğrulanmıştır. DFA sürecinde AMOS v20 programı kullanılmıştır. Ardından, önerilen hipotezlerin test edilmesi, gizil ve gözlenen değişkenler arasındaki nedensel ilişkilerin incelenmesi ve model uyum indekslerinin değerlendirilmesi amacıyla Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) uygulanmıştır. Dolayısıyla Planlı davranış modelinin ve bu modelde yer alan faktörlerin tüketicilerin yeşil ürün satın alma davranışı konusunda farkındalık kazanmalarına ve olumlu davranışlar sergilemelerine katkı sağladığı görülmüştür.