Orman Dışına Çıkarılan Alanların Toprak Özelliklerindeki Uzun Dönemli Değişimlerin Araştırılması: Adana, Karaisalı Örneği

OpenAlex Türkçe

Ormansızlaşma ile küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileri her geçen gün daha da artmaktadır. Bu çalışma, Adana iline bağlı Karaisalı ilçesinin Başkıf, Bekirli, Çorlu, Etekli, Gildirli, Kaledağ, Kıralan, Kocaveliler, Maraşlı ve Nuhlu köylerinde 6831 sayılı Orman Kanunu’nda yer alan 2/B maddesi uyarınca 30 yıl önce (1992) orman rejiminden çıkarılarak tarımsal kullanıma dönüştürülen arazilerin bazı toprak özelliklerindeki değişimi belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Her köyde birbirlerine komşu orman (O), 2/B ve tarım (T) alanlarından iki derinlik (0-30 cm ve 30-60 cm) kademesinden toplam 360 adet strüktürü bozulmuş ve bozulmamış toprak örnekleri alınmıştır. Bu toprak örnekleri üzerinde tane büyüklük dağılımı (tekstür), organik madde içeriği (OM), dispersiyon oranı (DO), hacim ağırlığı (HA), toprak reaksiyonu (pH), elektriksel iletkenlik (EC), toplam azot (TN), tane yoğunluğu (TY), gözenek hacmi (GH), toplam kireç içeriği (CaCO3), tarla kapasitesi (TK) ve solma noktası (SN) analizleri yapılmıştır. Araştırma alanı topraklarının üst horizonundan elde edilen verilere göre orman topraklarında diğer arazi kullanımlarına göre; OM, TN, C/N, HA, TY, GH ve FSK değerlerinde anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.01). Organik madde içeriği orman topraklarında %5,32, 2/B topraklarında %2,79, tarım topraklarında % 2,65 olarak; TA içeriği orman topraklarında % 0,14, 2/B ve tarım topraklarında % 0,10 olarak tespit edilmiştir. 30 yıl önce orman alanlarından 2/B kapsamında tarımsal kullanıma dönüştürülen toprakların hem orman toprağı hem de tarım toprağı özellikleri gösterdiği tespit edilmiştir. Doğru arazi yönetimi, sürdürülebilir ekosistemin en önemli uygulamalarından birisidir. Bunun için optimal arazi kullanımı arazi yetenek sınıflandırması yapılmalı, uygulanabilir yönetim ilkeleri ile planlanmalıdır. Özellikle toprak kalite ve sağlığının korunması orman varlığının korunması ile mümkün olabileceği unutulmamalıdır.