Toros Göknarı ormanında yükselti boyunca toprak eklembacaklı komünitesindeki ve toprak biyolojik kalitesindeki değişim

İngilizce (OpenAlex)

Orman ekosistemlerindeki toprak eklembacaklıları (Arthropoda), ölüörtünün parçalanması ve ayrışması sürecinde, birincil ve ikincil tüketiciler olarak önemli rol almaktadır. Toprak ekosistemindeki eklembacaklıların miktarı, çeşitliliği ve komünite yapısı; yetişme ortamı özelliklerinin değişimine çok hızlı tepki vermektedir. Bu çalışmada, Toros Göknarı (Abies cilicica (Antoine & Kotschy) Carrière) ekosisteminde yaşayan toprak eklembacaklılarının farklı yükseltilerde mevsimsel değişimleri, çeşitlilikleri ve biyolojik toprak kalitesine olan etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışma, Berçin Yaylası (Tomarza-Kayseri) saf göknar meşcerelerinde, 1600-1730 metre yükseltiler arasındaki (3 farklı yükseltide) yürütülmüştür. Ölü örtüden 10 cm çapında ve yüksekliğinde çelik silindir kullanılarak yapılan örnekleme kış, ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde yapılmıştır. Eklembacaklıların, mevsimsel ve farklı yükseltilerdeki miktarları, çeşitlilikleri, trofik yapıları ve toprak biyolojik kalitesi (QBS) değerleri belirlenmiştir. Toprak biyolojik kalitesi eklembacaklılar kullanılarak belirlenirse QBS-ar, Collembola taksonu kullanılarak belirlenirse QBS-C olarak adlandırılır. Çalışma sonucunda, eklembacaklıların mevsimlere göre dağılımında en fazla birey yaz mevsiminde, yükseltiye bağlı dağılımında ise en fazla birey 1613 m yükseltide bulunmuştur. Yükseltiler arasında çeşitlilik indeksi bakımından fark bulunamamıştır. Toprak biyolojik kalitesi hem QBS-ar hem de QBS-C değeri yükselti ile azalmaktadır. Teşhis edilen Collembola türleri Kayseri/ Berçin Yaylası için yeni kayıt iken Protaphorura microsellata türü Türkiye için yeni kayıttır.