Spor yöneticiliği politikaları ve psikososyal uyum: Rekreasyonel sporun sosyal sermaye inşasındaki rolü

Türkçe

Bu çalışma, spor yöneticiliği politikalarının rekreasyonel spor yoluyla bireylerin psikososyal uyum süreçlerini ve sosyal sermaye inşasını nasıl etkilediğini incelemektedir. Sorun alanı, Türkiye’de spor politikalarının uzun süre altyapı ve elit performans odaklı biçimlenmesi ve psikososyal çıktılara sınırlı yer verilmesidir. Nitel bir tasarımla yürütülen araştırmada doküman analizi kullanılmış; 2019-2023 dönemine ait ulusal politika/strateji metinleri (kalkınma planı, bakanlık stratejik belgeleri, Spor Şûrası çıktıları, büyükşehir belediyelerinin stratejileri) ile AB (2007), UNESCO (2015) ve OECD (2019) çerçeve belgeleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Metinler NVivo ile kodlanmış, iki bağımsız kodlayıcı arasında %87 görüş birliği sağlanmıştır. Bulgular, rekreasyonel sporun psikososyal dayanıklılığı ve sosyal destek ağlarını güçlendirdiğini; ancak Türkiye’de politika metinlerinde sosyal sermayenin (özellikle Putnam’ın “bonding/bridging” boyutları) açık biçimde yer almadığını ve kapsayıcılık hedeflerinin dağınık kaldığını göstermektedir. AB/UNESCO metinlerinde gönüllülük, toplumsal katılım ve eşit erişim ana eksen olurken, Türkiye bağlamında politika söylemi ile uygulama arasında gözle görülebilir bir boşluk ve izleme-değerlendirme göstergelerinde eksiklik saptanmıştır. Çalışma, Bourdieu-Putnam-Lazarus/ÖBK (SDT) kuramlarını bütünleştirerek “Politika-Rekreasyon-Psikososyal Uyum Modeli”ni önermekte; gönüllülük, katılım sürekliliği, kapsayıcılık ve ruh sağlığı göstergeleriyle izlenebilen bir politika mimarisine geçişi savunmaktadır. Sonuç olarak, spor yöneticiliği politikalarının fiziksel çıktılarla sınırlı kalmayıp psikososyal ve toplumsal sermaye üretimini de hedefleyecek biçimde yeniden yapılandırılması gerekmektedir.