Havza Üzerinde Farklı Ana Materyal Gruplarında Bazı Toprak Özelliklerinin Değerlendirilmesi

Türkçe

Toprak insan, bitki ve birçok canlı organizma için besin ve su kaynağıdır. Toprağın oluşumunda etkili olan ana materyallerin farklılık göstermesi doğal kaynağımız olan toprağın özelliklerinde değişkenlik göstermektedir. Bu araştırmada, toprak özelliklerinin değişim gösterdiği ana materyal gruplarında toprak özellikleri belirlenmiş ve aralarındaki ilişkiler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Araştırma alanı olarak Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesi sınırları içerisinde bulunan Karasu Deresi Yağış Havzası seçilmiştir. Toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin değerlendirilmesi için toprak yüzeyinden rastgele toprak örnekleme yöntemine göre 0–30 cm derinlikten 180 noktada strüktürü bozulmuş ve strüktürü bozulmamış olmak üzere toplam 360 adet toprak örneği alınmıştır. Toprak özelliklerini belirlemek için tanecik büyüklük dağılımı, hacim ağırlığı, tarla kapasitesi, solma noktası, yarayışlı su miktarı, toplam gözeneklilik, su dolu gözenek hacmi, agregat stabilitesi, organik madde, toplam organik karbon, yarayışlı P, katyon değişim kapasitesi, bitkiye yarayışlı Ca, Mg, Na ve K, sodyum adsorbsiyon oranı, pH ve elektriksel iletkenlik, kireç, toplam N ve C analizleri yapılmıştır. Toprakların hacim ağırlığı; kumtaşı topraklarında 1.38 g/cm3, şist topraklarında 1.26 g/cm3, çakıltaşı topraklarında 1.41 g/cm3, kireçtaşı topraklarında 1.36 g/cm3 ve alüvyon topraklarında 1.46 g/cm3 belirlenmiştir. Hacim ağırlığının şist ana materyaline sahip topraklarda daha düşük değere sahip olması, bu toprakların kil oranının kumtaşı, kireçtaşı ve alüvyon ana materyali topraklarından yüksek olmasından kaynaklanmaktadır. Ayrıca, araştırma alanında şist ana materyalinin olduğu topraklar genellikle orman ekosistemlerinin yayılış gösterdiği arazilerdir. Genellikle orman arazilerinde hacim ağırlığı değeri tarım ve mera arazi kullanımlarından düşüktür. Herhangi bir araştırma alanına ait toprakların özelliklerini değerlendirirken arazi kullanım türleri ile incelenmesi gelecekteki çalışmalar için yararlanılabilir sonuçlar sağlayacaktır.