1957 Genel Seçimleri: Taşrada Değişen Siyaset Dengesi

OpenAlex Türkçe

1960 Darbesine giden süreçte kritik bir önem ihtiva eden 1957 genel seçimleri gerek uygulama ve gerekse sonuçları itibariyle iktidar ve muhalefet partilerinin kaderini belirleyici bir süreç doğurmuştur. Bu süreçte ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve sosyo-ekonomik koşullar çerçevesinde gerilen siyasi hava, seçimleri ve sonuçlarını da etkilemiştir. Uzun süre iktidarda bulunmuş olan CHP’nin muhalefete geçtiği 1950-1960 yılları evresinde DP’nin hızlı yükselişi aynı hızda bir düşüş ile sonuçlanmıştır. Bu düşüşün en önemli göstergesi olan 1957 seçimlerini önceki seçimlerden farklı kılan nokta düşüşün ve değişimin seçmene de yansıyan boyutu olmuştur. Özellikle bazı taşra illerinde seçmen tercihinin taban tabana zıt bir değişime uğraması ilginç görünmektedir. 1957 seçimleri bu yönüyle hem DP tarihinde hem de Türk siyasal hayatında önemli ve özel bir konuma sahiptir. Bilhassa taşra illerinde beklenenin aksine sonuçlar alan DP’nin bu neticeyi iyi okuyamamış olması ise partinin kaderinde bir dönüm noktası olmuştur. DP’nin son iki seçim sonucu elinde tuttuğu Adana, Çankırı, Elâzığ, Gümüşhane, Maraş, Niğde, Sivas, Tokat, Urfa ve Uşak’ta 1957 yılında ortaya çıkan CHP zaferinin ve DP’den bu sert kopuşun sebeplerini ele alan bu çalışmada bu taşra illerinde değişen siyasi dengenin ipuçları incelenmektedir. Çalışma bahsi geçen illerin hem yerel siyasi parti teşkilatlarında yaşanan kopuş ve karmaşayı hem de DP ve CHP parti merkezlerinin izlediği stratejilerin 1957 seçim sonuçlarını etkilediği kanaatindedir. Yerel ve ulusal gazeteler ve literatür çalışmaları esas başvuru kaynağı niteliğindedir.