KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİNİN DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİNE BAŞVURAN HASTALARDA UYKU KALİTESİ, DEPRESYON, ANKSİYETE VE STRES DÜZEYLERİNDEKİ DEĞİŞİM ÜZERİNE ETKİSİ VE TEMPOROMANDİBULER BOZUKLUKLARIN VE YÜZ AĞRILARININ SIKLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Türkçe

Amaç: Deprem gibi doğal afetlerle ilişkili anksiyete, depresyon, uyku kalitesinin bozulması gibi psikolojik faktörlerin, bruksizm ve temporomandibular eklem disfonksiyonu oluşturma, kötüleştirme ve devam etmesi riskinin artmasına yol açması beklenebilmektedir. Bu çalışma ile Kahramanmaraş depremleri sonrasında, depremin diş hekimliği fakültesine başvuran hastaların uyku kalitesi, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerindeki değişim üzerine etkisi ve temporomandibular bozuklukların ve yüz ağrılarının sıklığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Mevcut kesitsel çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’ne başvuran hastalar arasından rastgele seçilen gönüllüler üzerinde gerçekleştirildi. Fonseca Anamnestik İndeksi (FAI) temporomandibular bozuklukların tanısında kullanıldı. Uyku kalitesini değerlendirmek için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’nin (PUKI) Türkçe versiyonu kullanıldı. Depresyon, stres ve anksiyete düzeylerini değerlendirmek için Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21'in (DASS-21) Türkçe versiyonu kullanıldı. Bulgular: Araştırma 81 birey üzerinde gerçekleştirildi. Araştırma kapsamına alınan örneklemdeki bireylerin %66,7’si kadınlardan oluşmaktadır. Bireylerin yaş medyanının 30,00 (23,00-44,00) olduğu gözlemlendi. Bireylerin depresyon puanı medyanı 4,00 (2,00-6,00), anksiyete puanı medyanı 4,00 (2,00-7,00), stres puanı medyanı 6,00 (3,00-9,00), Fonseca puanı medyanı 25,00 (15,00-45,00) ve Puki puanı medyanının 6,00 (4,00-8,00) olduğu gözlemlendi. Kadınların depresyon ve anksiyete puanının erkeklere göre daha yüksek olduğu fakat cinsiyetler arasındaki bu farklılığın istatistiksel açıdan önemli düzeyde olmadığı bulundu. Stres puanları açısından kadınlar ve erkekler arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı (p=0.011) bulundu ve kadınların erkeklere göre daha stresli olduğu gözlendi. Fonseca puanları açısından kadınlar ve erkekler arasındaki farklılık anlamlı (p=0.022) bulundu. Kadınlarda temporamandibular bozuklukların daha yüksek düzeyde olduğu gözlendi. Uyku kalitesi açısından kadınlar ve erkekler arasında önemli bir farklılık saptanmadı. Sonuç: Yüzyılın depremleri oldukça yıkıcı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Her alanda büyük bir yıkıma yol açan bu depremler hastaların depresyon, anksiyete ve stres oranları yükseltmiştir ve yaşamın her alanında etkilerini göstermeye devam etmektedir.