Uzaktan Algılama Teknikleriyle Kürtün Irmağı Havzası’nın (Samsun) Arazi Kullanımı ve Örtüsündeki Değişimlerin İncelenmesi

Türkçe

Dünya nüfus artış hızı son yıllarda azalmasına rağmen nüfus artışı devam etmektedir. Bu nüfus artışı beraberinde barınma ve beslenme ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Söz konusu ihtiyacın karşılanması araziler üzerinde ciddi baskıların oluşmasına neden olmaktadır. Bu nüfusun mekanizasyon ve beslenme ihtiyacı mevcut arazilerin yeniden yapılandırılması veya dönüştürülmesiyle gerçekleşmektedir. Arazilerin dönüştürülmesi planlı ve sürdürülebilir arazi yönetimi bakış açısıyla yapılmadığında dönüşü mümkün olmayan arazi bozulmalarına neden olmaktadır. Günümüzde kentleşmenin artması ve artan nüfusun beslenme ihtiyacının karşılanması için arazilerin gerçek potansiyeli göz önüne alınmadan yapılan her türlü faaliyet ekolojik dengenin bozulmasından ekonomik sorunlara kadar ciddi problemleri ortaya çıkartmaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde farklı zamansal ölçekte arazi kullanım/örtüsünde meydana gelen değişimleri belirlemek mevcut durumu anlamaya ve gerekli önlemlerin alınması açısından büyük önem arz etmektedir. Mekânsal analiz teknolojileri bu arazilerin geçmişte ve günümüzde durumlarını hızlı, güvenilir ve ekonomik bir biçimde ortaya koyabilmektedir. Bu çalışmada, 1985-2020 yılları arasında Samsun Kürtün Irmağı Havzası’nın arazi kullanım/örtüsünde meydana gelen değişimler coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama teknikleriyle belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada 35 yılı kapsayacak şekilde yüksek çözünürlüklü GLC_FCS30D küresel arazi örtüsü kullanılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre 1985-2020 periyodu için çalışma alanında geçirimsiz yüzeylerin %198 oranında bir artış gösterdiğini ve çayır alanlarının %31,4 oranında kayıplar yaşadığını ortaya koymuştur. Dönüşüm matrisleri, çayırların tarım arazilerine ve orman alanlarının ise kentsel kullanıma geçtiğini göstermektedir. Mekânsal değişimler, özellikle kıyı şeridi ve ana ulaşım koridorları çevresinde yoğunlaşmıştır.