XIX. Asrın Ortalarında Ankara’nın İktisadi ve İçtimai Yapısı (244 Numaralı Şer’iyye Siciline Göre)

Türkçe

Yaklaşık bin yıldır Türk yurdu olan Anadolu coğrafyasının merkezinde bulunan Ankara’nın sosyal ve iktisadi tarihi için mühim bir vesika olan 244 numaralı şer’iye sicili H. 1254 – 1271 (M. 1838 – 1855) yıllarını kapsamaktadır. Bu defter Ankara Milli Kütüphanede ve İstanbul Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Meşihat tasnifinde bulunmaktadır. Özellikle Tanzimat Devri Ankara’sının bir panoramasını çizmesi hasebiyle defterde gerek toponimik gerekse antroponimik bilgiler tespit edilmiştir. Buna göre bahsi geçen dönemde Ankara’nın büyük çoğunluğunu Müslüman nüfus oluşturmakta, fakat Gayrimüslim unsura da rastlanmaktadır. Gayrimüslim unsur genellikle Hristiyan Ermeniler ve Rumlardan oluşmaktadır. Yine sicilden yararlanarak dönemin fiyat hareketlerini, ev, arsa, bağ bahçe satışlarını, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini, evlenme boşanma olaylarını, miras taksimini, kişilerin borçlarını, vergilerini ve vasî tayini gibi terekelere yansıyan bilumum hadiseler incelenebilir. Sultan Abdülmecid’in tahta cülusunu bildiren belge gibi merkezden gönderilen mühim evrakta defterde mevcuttur. Çalışmamızda geçen bütün bu bilgilerin XIX. asır Ankara’sının sosyo-kültürel tarihine önemli katkıda bulunacağı düşünülmektedir.