Karbon Emisyonunun Sağlık Harcamalarına Etkisi: Gelir Gruplarına Göre Ülkeler İçin Bir Analiz

OpenAlex İngilizce

Bu çalışma, karbon emisyonlarının farklı gelir düzeyine sahip ülkelerde kişi başına olarak hesaplanan sağlık harcamalarını ne düzeyde etkilediğini analiz etmektir. Çalışmada 2000-2021 dönemi için oluşturulan panel veri seti kullanılmış ve sabit etkiler modeliyle analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın model kısmında bağımlı değişken olarak kişi başına sağlık harcamaları; bağımsız değişkenler ise kişi başına karbon emisyonu, kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) ve doğumda yaşam beklentisidir. Ampirik bulgular, karbon emisyonlarının sağlık harcamaları üzerinde olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunduğuna işaret etmektedir. Bu etkinin yüksek gelirli ülkelerde daha belirgin olduğu, alt-orta gelirli ülkelerde ise daha sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca GSYİH ve yaşam beklentisi değişkenlerinin sağlık harcamaları üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı etkiler oluşturduğu görülmüştür. Sonuç olarak, çevresel faktörler, özellikle de karbon emisyonları, hem yüksek hem de orta gelirli ülkelerde sağlık harcamalarının ilgili belirleyicileri olarak düşünülmelidir. Emisyonları azaltmayı amaçlayan politika stratejileri, çevresel faydaların yanı sıra kamu sağlık sistemleri üzerindeki baskıyı hafifleterek mali kazanımlar da sağlayabilir. Gelişmekte olan ekonomiler için kurumsal kapasitenin ve veri altyapısının güçlendirilmesi, çevresel bozulmanın ekonomik etkilerinin daha iyi değerlendirilmesi ve yönetilmesi için gerekli olabilir.