ŞÖLEN’DE FENOMENOLOJİNİN İZLERİ: SOKRATES BİR FENOMENOLOG OLABİLİR Mİ?

İngilizce (OpenAlex)

ÖZ Antik Çağ’da fenomenolojinin kökenlerinin izini sürmeye çalışan bu makalenin amacı, fenomenoloji ile Sokratik sorgulama arasındaki benzerliklerin ortaya çıkarılmasıdır. Bu bağlamda her iki felsefe yapma biçiminin kendine özgü metodolojik araçlarının ortak bir paydada buluşabileceğini gösterebilmek adına, Sokrates’in akıl yürütme tarzının bir tür epokhe ve fenomenolojik indirgemeyi ima ettiği iddia edilmektedir. Sokratik sorgulamanın erotik doğasının sağladığı thaumazein’in (felsefi bir merak ve hayret) fenomenolojik betimleme ile benzerliğinin ortaya konulması fenomenolojinin “şeylerin kendilerine geri dönüş çağrısını” kavrayabilmek açısından önemli bazı noktalara işaret etmektedir. Zira Sokratik anlamda bilgisizliğin itirafı, tam da fenomenin kendini ifşa etmesi için gereklidir. Bu bağlamda Sokratik sorgulamanın performatif doğası ile fenomenolojik indirgeme birbirine benzerdir ve her ikisi de aletheia’nın gün yüzüne çıkarılmasına ve otantik bir yaşamın gerçekleştirilmesine zemin hazırlamaktadır. Fenomenolojinin odak noktası olan yaşanmış deneyimin, Sokratik hakikat arayışının da bir parçası olduğunu ortaya koymayı hedefleyen bu çalışma, Şölen diyaloğunda söz konusu iddiaları somutlaştırmaya çalışmaktadır. Böylece Sokrates’in aşk merdivenini (scala amori) fenomenolojik bir perspektiften inceleyerek fenomenoloji ile Sokratik diyalektiğin metodojik anlamda benzerlikler paylaştığı ortaya konulmak istenmektedir.