TÜKETİCİLERİN YENİLİKÇİLİK EĞİLİMLERİNİ ETKİLEYEN DAVRANIŞSAL VE KİŞİLİKSEL FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ GIDA ALIŞVERİŞLERİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA

OpenAlex Türkçe

TUKETICILERIN YENILIKCILIK EĞILIMLERINI ETKILEYEN DAVRANISSAL VE KISILIKSEL FAKTORLERIN INCELENMESI: GIDA ALISVERISLERI UZERINE BIR UYGULAMA Yazar lar/Author s: Dr.Ogr.Gor./ Phd. Lecturer Yeliz BAS [1]  Yrd. Doc. Dr./ Asst. Prof. Dr.  Semih OKUTAN [2] Prof.Dr.Remzi ALTUNISIK 3 Ozet Yenilikci tuketim anlayisi, urunler ile ilgili bilgilerin takip edildigi rasyonel bir davranisi temsil etmektedir. Bu rasyonel tutum,disa donukluk, uyumluluk, sorumluluk, deneyime aciklik, norotizm, etkileyicilik ve mukemmeliyetcilik gibi bir takim kisilik ozelliklerinin etkisiyle degisebilmektedir. Ayrica, tuketicilerin yenilikcilik egilimleri, alisverise ayirdiklari zaman, alisveris sikliklari, ozel kampanyalara olan ilgileri ve alisveris tarzlarina gore de farklilasabilmektedir. Bu arastirmanin amaci, tuketicilerin kisilik ozelliklerinin ve alisveris davranislarinin yenilikcilik egilimleri uzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Arastirmada ikincil amac olarak, tuketicilerin yenilikcilik egilimleri ve davranissal tutumlarinin cinsiyete gore farkliliklari da ele alinmaktadir. Arastirma sonuclarina gore, tuketicilerin yenilikci egilimlerinde, disa donuk ve etkileyici kisilik yapilari etkili olabilmektedir. Ayrica, tuketicilerin cinsiyetlerine gore yenilikcilik egilimlerinde bir farklilik gorulmezken, davranissal olarak kadinlar, erkeklere gore, alisverise daha fazla zaman ayirmakta ve brosurler gibi kampanya materyallerine daha fazla dikkat etmektedir. Arastirma, Duzce ilinde ikamet etmekte olan ve kolayda ornekleme ile secilen 350 kisi uzerinde yuz yuze anket yontemiyle gerceklestirilmistir. Arastirmada, faktor analizi, kumeleme analizi, lojistik regresyon analizi ve Mann WhitneyU testi uygulanmistir. Analizler icin AMOS 20.0 ve SPSS 16.0 programlari kullanilmistir. Anahtar Kelimeler: Yenilikcilik, Bes Faktor Modeli, Mukemmeliyetcilik, Etkileyicilik, Alisveris AN EXAMINATION OF BEHAVIORAL AND PERSONAL FACTORS THAT AFFECTS CONSUMER INNOVATIVENESS TENDENCIES: A STUDY ON FOOD SHOPPING Abstract Innovative consumption concept represents a rational behavior which is relevant to searching for product-related information. This rational attitude may change under the influence of some personality traits. In particular, extroversion, compliance, accountability, openness to experience, neuroticism, impressiveness and perfectionism is thought to be effective on innovativeness tendency. In addition, innovation tendency may change by the effects of behaviors such as time spent on shopping, shopping frequency, interest for the marketing campaigns and consumer shopping styles. The purpose of this study is to analyze the effects of consumer personality characteristics and shopping behaviors on the consumer innovativeness inclinations. As a secondary objective of the study, the impact of gender on the consumer innovativeness inclinations and behavioral attitudes are also discussed. Findings indicate that both extraversion and impressiveness personality traits effect consumers’ innovativeness tendencies. Besides, there is no significant difference between men and women in terms of innovativeness tendency, but women spend more time on shopping and more likely to pay attention to campaign materials such as brochures. As a part of the field study, a face to face questionnaire is conducted in Duzce on 350 respondents sampled via convenience sampling. To test the relations between variables on the research model, various analysis techniques (ie. factor analysis, clusteranalysis, logistic regression and Mann Whitney U techniques) are carried out via SPSS 16.0 and AMOS 20.0 softwares. Key Words: Consumer Innovativeness, Five-Factor Model, Perfectionism, Impressiveness, Shopping [1] Duzce Universitesi, Golyaka MYO, Pazarlama Programi, yelizbas@duzce.edu.tr [2] Sakarya Universitesi, Isletme Fakultesi, Isletme Bolumu, okutan@sakarya.edu.tr 3 Sakarya Universitesi, Isletme Fakultesi, Isletme Bolumu,altunr@sakarya.edu.tr