Müfsitlik Töhmetine Uğramış Bir 18. Yüzyıl Hayırseveri: Rakka Âyanı Firuz Paşa

Türkçe

Firuz Paşa, Rakka’da âyanlık, mütesellimlik, Diyarbakır’da bir, Rakka’da iki kez valilik yapmış bir şahsiyettir. Bazı arşiv belgelerine göre Paşa, fesat çıkartan, halk üzerinde baskı kuran bir kişi olarak ifade edilmiştir. Paşa vezaretle Rakka valisi olduğunda bir vakıf kurmuştur. Kurulmuş olan vakfın senedine göre Firuz Paşa vakfının çevre ve şehircilik alanında Ruha’ya katkısı olmuştur. Vakfın bazı camilerin kanalizasyon, havuz, suyolları tamiratına, cami ve minare aydınlatmasına yönelik çalışmalarının olması şehrin görünümüne farklı bir hüviyet kazandırma çalışmaları olarak değerlendirilebilir. Paşa yetişkin eğitimine önem vermiştir. Bu kapsamda göreve uygun kişileri vakfında görevlendirmiş ve halkın dinî eğitim almasına katkı sağlamıştır. Firuz Paşa, çocukların dinî eğitim alması işini ciddiye alarak dershaneler yaptırmış ve çocukların eğitim müfredatını kendisi belirlemiştir. Paşa, çocukların eğitimi için yaptırdığı bu dershanelere liyakatlı, işini bilen ve karakteri sağlam kişileri atamıştır. Firuz Paşa ile ilgili bugüne kadar müstakil bir çalışmanın yapılmaması bir eksiliktir. Bu çalışmayla Firuz Paşa'nın Ruha âyanlığı, mütesellimliği, valiliği, valilikten sonraki hayatı ve kurduğu vakfı ele alınıp değerlendirilecektir. Araştırmada birinci el kaynak olarak Devlet Arşiv Başkanlığı Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Vakıf arşivi envanterinde yer alan belgeler kullanılmıştır.