Türkiye’de Acil Durum Eylem Planlarının Uygulanabilirliği ve Sürdürülebilirliği

OpenAlex İngilizce

Türkiye, jeolojik ve coğrafi yapısı nedeniyle sık sık afetlerle karşı karşıya kalan bir ülkedir. Bu durum, afetlere hazırlıklı olmayı ve acil durum eylem planlarının etkili biçimde uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu araştırma, Türkiye’deki acil durum eylem planlarının uygulanabilirliği ve sürdürülebilirliğini incelemektedir. Çalışma kapsamında, afet yönetiminin kuramsal temelleri, risk ve kriz yönetimi yaklaşımları değerlendirilmiş; ulusal afet planları, strateji belgeleri, yasal düzenlemeler ve akademik çalışmalar doküman ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Bulgular, altı ana tema altında toplanmıştır: yasal ve kurumsal çerçeve, planların uygulanması, karşılaşılan zorluklar, sürdürülebilirlik, paydaş katılımı ve 2023 Kahramanmaraş depremleri örneği. Analizler, planların başarısının güçlü bir kurumsal yapı, düzenli güncelleme, etkin koordinasyon, paydaş katılımı ve toplumsal farkındalıkla doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgulara göre, mevzuat düzeyinde önemli ilerlemeler sağlanmış olsa da, uygulamada kurumsal koordinasyon, kaynak yetersizliği, yerel kapasite farklılıkları ve planların güncellenme sıklığı gibi alanlarda sorunlar sürmektedir. Tartışma bölümünde, literatürdeki benzer araştırmalarla karşılaştırma yapılarak Türkiye’de afet planlarının yönetişim temelli çok paydaşlı yaklaşımla güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, afet eylem planlarının etkin uygulanabilirliği için kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, planların sürekli güncellenmesi ve sürdürülebilir bir afet yönetimi kültürünün toplum geneline yerleşmesi temel bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.