Afet Sonrası Geçici Barınma Birimi Tasarım Kriterleri Oluşturulmasına Dair Literatür Araştırmasına Dayalı Bir Çalışma

İngilizce (OpenAlex)

Türkiye jeolojik, topografik ve meteorolojik yapısı bakımından deprem başta olmak üzere sel, toprak kayması, orman yangını gibi birçok afetin görüldüğü ve afetler açısından çok sayıda riskli bölge içeren bir ülkedir. Afetlerin şiddeti ve büyüklüğü ile nüfus yoğunluğu gibi konular göz önünde bulundurulduğunda afetlerin ülkemizde oluşturduğu yapısal hasarların önemli oranda olduğu görülmektedir. Güncel afet yönetimi, afet olmadan önce gerekli tedbirleri almak, afet senaryolarına göre yapısal hasarlara bağlı olarak barınma birimi ihtiyacını afet olmadan önce öngörmek ve ilgili düzenlemeleri gerçekleştirme yönündedir. Afetlerden sonra afetin oluşunu takip eden ilk günden itibaren barınma sorununa çözüm bulmak oldukça önemli bir konudur. Bu bağlamda, mimarlık alanında afet sonrası geçici barınma birimlerinin tasarım kriterlerine dair yapılan çalışmaların rolü büyüktür. Literatürde kriterlerin tartışılmasına ve ağırlıklarının belirlenmesine dair çalışmalar olmasına karşın literatürde kriterlerin oluşturulmasında ve sınıflandırılmasında ortak bir yaklaşımın olmadığı yönünde bir boşluk olduğu görülmektedir. Bununla beraber aynı kriterlerin farklı terminolojiler ile ifade edilmesi farklı ana başlıklar kategorize edilmesi nedeniyle anlam karmaşasına neden olmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada amaç, literatürde yer alan kriterlerin sistematik bir şekilde derlenmesi ve kategorize edilmesine yönelik bir literatür çalışması yaparak özgün bir sınıflandırma önerisi yapılmasıdır. Çalışma kapsamında yapılan bibliyometrik analiz ve literatür araştırması sonucunda saptanan kriterlerin ilişkisel eşleştirmesi yapılarak kriterler, 8 ana başlık ve 66 alt kriter olarak kategorize edilmiştir. Daha sonra öne çıkan kriterler ise sıklık faktörü analiz ile belirlenmiştir. Böylece, afet sonrası geçici barınma birimi tasarım kriterlerinin ana başlık ve alt kriterler çerçevesinde gruplandırılması ile bu konuya ilişkin yapılacak bilimsel çalışmalara ve oluşturulacak barınma prototiplerine tasarım altlığı oluşturması yönüyle literatüre katkı sağlaması öngörülmektedir.