Araştırmalar Ne Diyor? Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçe Öğretimine Yönelik Yapılan Lisansüstü Araştırmalarının Değerlendirilmesi

Türkçe

Bu araştırmanın amacı; yurt dışında yaşayan Türk çocuklarına Türkçe öğretimi üzerine 1981 ve 2020 yılları arasında hazırlanmış lisansüstü tezleri tarayıp değerlendirerek bu alandaki birikimin bir görüntüsünü ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma için yapılan kaynak taramasında öncelikli olarak ve büyük oranda Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’nin veri tabanı kullanılmıştır ancak bunun yanında araştırmayı desteklemesi bakımından üniversitelerin veri tabanından da faydalanılmıştır. Araştırma süreci içerisinde tez taramalarında özellikle “yurt dışındaki Türk çocukları” kavramı etrafında yoğunlaşılmış ve çalışmalar bu kavram bağlamında araştırmaya dâhil edilmiştir. Bunun yanı sıra daha önce bu konuda hazırlanmış yazılı kaynaklardan da yararlanılarak çalışma desteklenmiştir. Araştırmanın odağında Türkçe öğretimi olduğundan diğer alanlar kapsam dışında tutulmuştur. Yapılan tarama sonucu 23 lisansüstü tez (11 yüksek lisans tezi, 12 doktora tezi) belirlenmiş. Belirlenen tezlerle ilgili kodlamalar araştırmacılar tarafından bilgisayar ortamında gerçekleştirilmiş, kodlama güvenirliğini sağlamak için yapılan kodlamalar iki alan uzmanı tarafından yeniden incelenmiştir. Yurt dışındaki Türk çocuklarına Türkçe öğretimi konulu tezlerin kodlanması sürecinde her bir tez sadece bir defa kodlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda araştırmacıların odaklandıkları ana noktaya göre beş tema ortaya çıkmıştır. Bunlar, dil becerileri, iki dillilik ve iki dillilikten kaynaklanan sorunlar, program ve materyaller, öğretimin niteliği, sorunlar ve görüşlerdir. Değerlendirmeler sonucunda dil becerilerine odaklanan yedi, iki dillilik ve iki dillilikten kaynaklanan sorunlara odaklanan üç, program ve materyalleri incelemeye odaklanan beş, öğretimin niteliğine odaklanan dört, sorunlar ve görüşlere odaklanan dört tez belirlenmiştir.